Biểu tình học đường lan rộng khắp nước Pháp gây 'tổn thất nặng nề nhất trong nhiều thập kỷ'

Các cuộc biểu tình đã diễn ra trên khắp nước Pháp trong ngày thứ Ba, khi giáo viên và phụ huynh cùng học sinh trung học xuống đường, tạo nên ngày biểu tình lớn nhất mà Thủ tướng Sebastien Lecornu mô tả là bạo lực nhất trong nhiều thập kỷ. Cảnh sát đã sử dụng hơi cay và vòi rồng để giải tán các nhóm quá khích tại Paris, Strasbourg, Rennes và Toulouse. Theo Bộ Nội vụ Pháp, các cuộc tuần hành thu hút hơn 250.000 người, trong khi ban tổ chức tuyên bố con số lên tới 450.000.

Các cuộc biểu tình của học sinh bắt đầu từ tháng Chín tại các vùng ngoại ô nghèo của Paris trước khi lan rộng toàn quốc. Học sinh phản đối tình trạng trường học xuống cấp, từ rò rỉ nước đến nạn chuột hoành hành, cùng tình trạng thiếu giáo viên và lớp học quá tải. Liên đoàn Học sinh Trung học cho biết hơn một nửa số trường trung học đã bị phong tỏa hoặc đóng cửa. Theo Bộ Tư pháp, hơn 1.800 người đang bị truy tố, trong đó có 1.483 trẻ vị thành niên. Một thiếu niên 15 tuổi đã mất một bàn tay trong vụ việc hôm thứ Hai, làm dấy lên làn sóng phẫn nộ.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh chính trị nhạy cảm khi Pháp chuẩn bị bầu cử tổng thống vào mùa xuân tới. Sự ủng hộ dành cho các đảng dân túy cực hữu và cực tả tăng vọt, phản ánh bất mãn sâu sắc với chính quyền của Tổng thống Emmanuel Macron, người đã mất thế đa số trong quốc hội từ năm 2024.

Thủ tướng Lecornu đã triệu tập họp khẩn cấp và cho biết ít nhất 215 trẻ vị thành niên và 85 nhân viên trường học bị thương, mô tả đây là “tổn thất nặng nề nhất trong nhiều thập kỷ”. Hơn 700 cảnh sát cũng bị thương. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố trên Truth Social rằng các cuộc biểu tình là bằng chứng của tình trạng nhập cư “ngoài tầm kiểm soát”, dù yêu cầu của học sinh không liên quan đến tôn giáo hay nhập cư.

Đằng sau làn sóng biểu tình là cuộc khủng hoảng kinh tế vĩ mô trầm trọng. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Pháp đã chạm mức cao nhất trong 24 năm là hơn 5% vào tuần trước, lan sang khu vực đồng euro với đồng euro trượt giá. Theo Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp, nợ công trên GDP dự kiến đạt 119,3% vào năm 2026 và 121,7% vào năm 2027, trong khi thâm hụt tài chính công năm 2025 chiếm 5,1% GDP. Bộ trưởng Tài chính Roland Lescure khẳng định không cần Ngân hàng Trung ương châu Âu can thiệp, nhưng Moody's bày tỏ quan ngại về triển vọng tài khóa. Chênh lệch lợi suất trái phiếu Pháp so với Đức hiện ở mức rộng nhất trong 15 năm.

Dữ liệu PISA 2025 cho thấy chi tiêu giáo dục Pháp tụt hậu so với lạm phát và học sinh nước này tụt lại so với OECD. Từ 2015 đến 2025, Pháp mất 43 điểm đọc hiểu và 35 điểm toán học. Khoảng cách giữa học sinh khó khăn nhất và thuận lợi nhất lên tới 100 điểm về khoa học.

Thủ tướng Lecornu đã chỉ thị các bộ trưởng giải quyết yêu cầu của học sinh, bao gồm thay thế giáo viên vắng mặt, xem xét lại thời lượng ngày học và sửa chữa trường học xuống cấp, với đề xuất đầu tiên trước cuối tháng Mười. Tuy nhiên, phụ huynh tỏ ra hoài nghi. Một phụ huynh, Emilie Lhomme, phát biểu: “Điều đó đều tốt đẹp, nhưng đó không phải là điều sẽ thay đổi cuộc sống hàng ngày của con cái chúng tôi.”

Nguồn: Reuters