简体中文
繁體中文
English
Pусский
日本語
ภาษาไทย
Tiếng Việt
Bahasa Indonesia
Español
हिन्दी
Filippiiniläinen
Français
Deutsch
Português
Türkçe
한국어
العربية
اردو
ECB cảnh báo cuộc đua vay nợ vì AI đang lặp lại "vết xe đổ" của bong bóng subprime
Lời nói đầu:ECB cảnh báo cuộc đua vay nợ để đầu tư AI đang có "điểm tương đồng lịch sử" với bong bóng subprime, khi các ông lớn công nghệ âm thầm tích lũy hơn 4.000 tỷ USD nghĩa vụ ngoại bảng tính đến quý II/2026.=

Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vừa đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ về cấu trúc tài chính đằng sau cuộc bùng nổ trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Theo ECB, đà tăng vay nợ chóng mặt của các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới đang mang những nét tương đồng đáng lo ngại với cả bong bóng dotcom lẫn bong bóng cho vay thế chấp dưới chuẩn từng châm ngòi khủng hoảng tài chính 2008.
Trong báo cáo Ổn định Tài chính công bố ngày 18/11, ECB ước tính các siêu công ty công nghệ đã tích lũy tổng nghĩa vụ ngoại bảng vượt mốc 4.000 tỷ USD tính đến hết quý II năm 2026. Con số này cao hơn rất nhiều so với mức nợ được ghi nhận chính thức trên bảng cân đối kế toán của họ.
Cơ chế nợ ẩn sau các hợp đồng công nghệ
Cơ chế tài trợ đáng chú ý nằm ở các hợp đồng giữa những ông lớn công nghệ với nhà phát triển trung tâm dữ liệu và chủ sở hữu chip tiên tiến. Theo đó, dòng tiền trong tương lai được cam kết dùng làm tài sản đảm bảo để vay vốn từ ngân hàng, nhà đầu tư trái phiếu hoặc quỹ tín dụng tư nhân. Về bản chất kinh tế, những nghĩa vụ này tương đương với nợ, nhưng theo chuẩn mực kế toán hiện hành của Mỹ, chúng không xuất hiện như một khoản nợ phải trả trên bảng cân đối của bên đi thuê.
ECB cũng chỉ ra rằng các thương vụ “vòng tròn” trong nội bộ ngành công nghệ đang làm gia tăng tính mờ đục của khối nợ liên quan đến AI. Cụ thể, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và phòng thí nghiệm AI vay tiền từ chính nhà sản xuất chip để mua sản phẩm của họ, khiến doanh thu kỳ vọng của cả hai bên đều bị thổi phồng. Phó Thống đốc ECB Boris Vujčić thừa nhận trong phần mở đầu báo cáo rằng “tài trợ vòng tròn đang khiến nhu cầu nội tại trở nên khó đo lường”.
Fed cũng đưa ra con số đáng chú ý
Song song với diễn biến trên, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong báo cáo Ổn định Tài chính tháng 11 công bố trước đó một ngày cũng đưa ra con số đáng chú ý không kém. Bảy công ty công nghệ lớn nhất gồm Amazon, Alphabet, Broadcom, Meta, Microsoft, Nvidia và Oracle đang nắm hơn 3.000 tỷ USD cam kết ngoại bảng, bao gồm hơn 1.000 tỷ USD hợp đồng thuê đã ký nhưng chưa khởi công và hơn 2.000 tỷ USD hợp đồng mua cam kết cùng bảo lãnh giá trị còn lại.
Thống đốc Fed Michael Barr cho biết nợ trên bảng cân đối của bảy công ty này dự kiến sẽ vượt 800 tỷ USD trước cuối năm 2026, trong khi nghĩa vụ ngoại bảng có thể vượt 3.000 tỷ USD. Fed cũng ghi nhận khối nợ phát hành liên quan đến điện toán tiên tiến đã tăng lên hơn 680 tỷ USD tính đến tháng 10, gấp khoảng năm lần mức 130 tỷ USD của cả năm 2023. Khối này hiện chiếm khoảng 31% tổng phát hành trái phiếu doanh nghiệp phi tài chính có xếp hạng đầu tư, tăng vọt so với mức dưới 6% năm 2023.
Rủi ro kỳ hạn và triển vọng thị trường
ECB cũng cảnh báo về một điểm tương đồng cấu trúc khác với khủng hoảng 2008. Thời gian đáo hạn của khối nợ mà các siêu công ty công nghệ đang nắm giữ dài hơn đáng kể so với vòng đời kinh tế của phần lớn tài sản vật chất được tài trợ bằng chính khoản nợ đó, đặc biệt là chip tiên tiến. Đồng nghĩa một lô chip có thể lỗi thời về công nghệ trước khi khoản vay dùng để mua chúng được trả hết. Bên cạnh đó, chênh lệch lợi suất trái phiếu của các siêu công ty công nghệ so với trái phiếu doanh nghiệp cùng xếp hạng đang nới rộng, đặc biệt ở kỳ hạn dài, mà ECB cho rằng đây có thể là dấu hiệu thị trường đang ngầm phản đối đánh giá của các tổ chức xếp hạng về mức độ rủi ro thực tế.
Về triển vọng, ECB không khẳng định AI chắc chắn sẽ tạo ra khủng hoảng tài chính mới. Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh rằng ngay cả khi AI thực sự trở thành động lực chuyển đổi kinh tế toàn cầu, “cuộc bùng nổ AI được thúc đẩy bằng tín dụng vẫn có thể dẫn đến tình trạng dư thừa công suất, phân bổ vốn sai lệch và tổn thất tín dụng cho nhà đầu tư”. Báo cáo cũng lưu ý khả năng các ông lớn công nghệ Mỹ gia tăng phát hành trái phiếu bằng euro có thể khiến chính phủ và doanh nghiệp châu Âu gặp khó khăn hơn khi cạnh tranh nguồn vốn, dù hiện tại ECB cho thấy chưa có nhiều bằng chứng về việc này. Trong khi đó, thị trường trái phiếu chính phủ khu vực đồng euro, đặc biệt là Pháp, cũng đang chịu áp lực khi chênh lệch lợi suất so với Đức có lúc lên tới 1,75 điểm phần trăm, mức cao nhất kể từ đỉnh điểm khủng hoảng euro năm 2011.
Nguồn tham khảo: Financial Times

Miễn trừ trách nhiệm:
Các ý kiến trong bài viết này chỉ thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả và không phải lời khuyên đầu tư. Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo và không đảm bảo tính chính xác tuyệt đối. Nền tảng không chịu trách nhiệm cho bất kỳ quyết định đầu tư nào được đưa ra dựa trên nội dung này.
Sàn môi giới
AvaTrade
IC
FXTM
TMGM
ATFX
VOLURR BROKERAGE
AvaTrade
IC
FXTM
TMGM
ATFX
VOLURR BROKERAGE










