Ông Zelensky cáo buộc Mỹ đẩy Ukraine vào thế phải đầu hàng

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg công bố ngày 18/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng “đã có những bước đi nhằm buộc Ukraine đầu hàng”. Ông nói không muốn nghĩ các đối tác Mỹ tin cuộc chiến sẽ kết thúc sớm hơn bằng cách Ukraine chịu tổn thất, “nhưng mọi chuyện có vẻ đang diễn ra như vậy”.

Về tên lửa Patriot, ông Zelensky cho biết Ukraine “đã trả tiền” để mua vũ khí, gồm đạn đánh chặn tên lửa đạn đạo, trong chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) do NATO đề xuất. Theo cơ chế này, Canada và các nước châu Âu mua khí tài từ Mỹ để chuyển lại cho Kyiv. Tuy nhiên, Mỹ mới phê duyệt một phần số vũ khí được đề xuất, và theo ông Zelensky, “đây không phải vấn đề kỹ thuật”. Hiện Washington chỉ cung cấp khoảng 12 tên lửa Patriot mỗi tháng, bằng khoảng một phần tư so với thời cựu Tổng thống Joe Biden. Dưới thời ông Biden, số tên lửa này được viện trợ miễn phí, còn chính quyền Tổng thống Donald Trump yêu cầu Ukraine phải mua.

Về Starlink, ông Zelensky nói kết nối với hệ thống vệ tinh quân sự Starshield bị ngắt khi thiết bị gắn bộ thu phát di chuyển với tốc độ vượt quá 160 km/h, trong khi không có hạn chế nào với hệ thống ở ngoài lãnh thổ Ukraine. Khi được hỏi ai ra lệnh, ông chỉ đích danh “giới chức, Nhà Trắng”, dẫn các nguồn tin giấu tên. Reuters dẫn nguồn tin từ quan chức Mỹ và phương Tây cho biết lệnh hạn chế xuất phát từ bên trong Nhà Trắng, và Lầu Năm Góc đã nhận chỉ thị này.

Mục lục

01

Washington phủ nhận và cảnh báo Kyiv

02

Điều kiện dầu diesel và áp lực bầu cử giữa nhiệm kỳ

03

Quan hệ Trump-Putin và triển vọng sau bầu cử

Washington phủ nhận và cảnh báo Kyiv

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 18/10 nói Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio đã khẳng định không ai trong chính quyền ra lệnh hạn chế Starlink tại Ukraine. Ông gọi cáo buộc của ông Zelensky là hành động “thiếu thận trọng” và cảnh báo nhà lãnh đạo Ukraine nên “hết sức cẩn trọng khi đưa ra những tuyên bố không đúng sự thật”. Tổng thống Trump cũng phủ nhận: “Tôi không làm điều đó. Không, chúng tôi hoàn toàn không làm vậy”. Tỷ phú Elon Musk, CEO SpaceX, cho rằng Starshield thuộc sở hữu và kiểm soát của chính phủ Mỹ, nên mọi giới hạn về tốc độ hay sử dụng đều do quân đội Mỹ hoặc tổng thống quyết định.

Điều kiện dầu diesel và áp lực bầu cử giữa nhiệm kỳ

Căng thẳng còn liên quan đến các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Nga. Tổng thống Trump cho rằng các cuộc tấn công này làm tăng giá dầu diesel và ảnh hưởng tới cơ hội của Đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa nhiệm kỳ vào đầu tháng 11. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), giá dầu diesel đã tăng vọt lên khoảng 220 USD/thùng, một phần do các cuộc tấn công làm gián đoạn hoạt động của các nhà máy lọc dầu Nga, quốc gia sản xuất sản phẩm dầu tinh chế lớn thứ ba thế giới.

Đáp lại, ông Zelensky đưa điều kiện: Ukraine ngừng nhắm mục tiêu dầu diesel Nga nếu Mỹ cung cấp thêm tên lửa Patriot để bảo vệ các cơ sở của Ukraine. Ông nói: “Họ chỉ muốn chúng tôi ngừng tấn công dầu diesel. Nếu chúng tôi làm điều này thì sẽ bị họ cắt thứ gì đó”.

Quan hệ Trump-Putin và triển vọng sau bầu cử

Ông Zelensky nhận định Tổng thống Trump “thật sự có quan hệ tốt” với Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng “ông Trump không thể ép ông Putin chấm dứt cuộc chiến”. Dù vậy, nhà lãnh đạo Ukraine hy vọng quan hệ Mỹ-Ukraine cải thiện sau bầu cử giữa nhiệm kỳ. “Chính trị rất khốc liệt trong thời gian bầu cử. Tôi nghĩ mọi thứ hiện rất khắc nghiệt, song sau bầu cử, cuộc sống sẽ tiếp diễn và tình hình sẽ bình yên hơn”, ông nói. Ông Zelensky cho biết nhiều khả năng sẽ có thêm cuộc gặp với các đặc phái viên của Tổng thống Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff trong tuần này, đồng thời cảnh báo những ngày trước bầu cử là giai đoạn nguy hiểm.

Nguồn: VnExpress, Bloomberg