Ngân hàng số lớn nhất Paraguay sụp đổ, tổng thống từ chức, hàng nghìn tiểu thương chật vật

Ngày 2/11/2026, hội đồng quản trị Ngân hàng Trung ương Paraguay (BCP) đã bỏ phiếu nhất trí khởi động quy trình xử lý đặc biệt đối với ueno bank, ngân hàng số lớn nhất nước này, sau khi tỷ lệ thanh toán của ngân hàng xuống dưới 50% mức tối thiểu theo luật định. Quyết định được đưa ra chỉ vài ngày sau khi ueno công bố kế hoạch huy động thêm 100 triệu USD vốn mới, một nỗ lực tuyệt vọng nhằm xoay xở trước khi bị đặt dưới quyền kiểm soát đặc biệt.

Đến ngày 3/11, BCP chính thức tiếp quản ueno, đóng băng tài khoản của gần 3 triệu khách hàng, tương đương khoảng 60% dân số trưởng thành của Paraguay, trong bối cảnh quốc gia Nam Mỹ này chỉ có khoảng 6,5 triệu dân. ueno khởi đầu là một fintech vào năm 2021, được cấp phép ngân hàng vào tháng 11/2023 và nhanh chóng vươn lên trở thành ngân hàng lớn thứ năm hoặc thứ sáu tại Paraguay, quản lý từ 800 triệu đến 850 triệu USD tiền gửi, bao gồm khoảng 380 triệu USD từ quỹ lương hưu và y tế của nhà nước.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến can thiệp bắt nguồn từ những bất thường trong hoạt động tín dụng. Ngay từ tháng 6/2026, BCP đã cảnh báo ueno về việc cho vay quá mức đối với các công ty có liên kết với chủ sở hữu là Grupo Vázquez. Các thanh tra phát hiện một số khoản vay vượt giới hạn pháp lý và không có tài sản thế chấp đầy đủ, trong đó chỉ riêng trong một ngày của tháng 9/2025, gần 39 triệu USD đã được chuyển đến ba công ty liên kết với chủ sở hữu ngân hàng. Khi báo cáo tài chính được điều chỉnh, ueno rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán. Fitch Ratings đã hạ triển vọng của ueno xuống mức tiêu cực vào tháng 10/2026 trước khi vụ việc vỡ lở.

Mục lục

01

Từ can thiệp ngân hàng đến khủng hoảng chính trị: Tổng thống Paraguay bị phế truất, thị trường tài chính rung chuyển

02

Ueno sụp đổ: Gần 3 triệu tài khoản bị đóng băng, tiểu thương Mercado 4 mất chỗ dựa thanh toán

Từ can thiệp ngân hàng đến khủng hoảng chính trị: Tổng thống Paraguay bị phế truất, thị trường tài chính rung chuyển

Hệ quả chính trị đến nhanh và dữ dội. Tổng thống Santiago Peña, người từng là đối tác kinh doanh của Grupo Vázquez cho đến tháng 3/2025 và nắm giữ cổ phần trong Ueno Holding, đã bổ nhiệm Carlos Carvallo, cựu lãnh đạo của Financiera Ueno, làm người đứng đầu ngân hàng trung ương vào năm 2023. Ngày 5/11, Peña tuyên bố từ chức trước khi Hạ viện tiến hành luận tội, nhưng các nhà lập pháp vẫn bỏ phiếu luận tội với lý do ông cần phải chịu trách nhiệm pháp lý đầy đủ. Thượng viện sau đó đã bỏ phiếu phế truất ông, và Phó Tổng thống Pedro Alliana tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời. Các công tố viên đã cáo buộc Peña và Carvallo tội vi phạm niềm tin và lạm dụng chức vụ để mưu lợi cá nhân, với mức án tiềm năng lên tới 15 năm tù nếu bị kết tội. Cả hai đều phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Tác động đến thị trường tài chính là tức thời. Sau khi Peña từ chức, giá trái phiếu chính phủ Paraguay giảm mạnh, trong khi đồng guarani mất giá gần 5% so với đồng USD, vượt mốc 6.500 guarani đổi một USD trước khi đóng cửa ở mức 6.490. Chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ bằng USD của Paraguay đã tăng thêm 22 đến 30 điểm cơ bản. JPMorgan nhận định rằng các diễn biến tại ueno “đã nhanh chóng mang một chiều kích chính trị”, đồng thời cảnh báo rủi ro đối với toàn bộ hệ thống tài chính sẽ phụ thuộc vào “tốc độ và tính minh bạch” trong phản ứng của nhà chức trách.

Về phía người gửi tiền, Quỹ Bảo đảm Tiền gửi quốc gia bảo vệ khoản tiền lên tới 228,3 triệu guarani, tương đương khoảng 38.000 USD mỗi người, và ước tính ban đầu cho thấy mức này đủ để chi trả toàn bộ cho khoảng 97% số người gửi tiền tại ueno. Tổng thống lâm thời Alliana cho biết vào ngày 10/11 rằng khoảng 95% người gửi tiền đã được hoàn trả, với khoảng 1,74 triệu người nhận được tổng cộng 330 triệu USD từ quỹ bảo đảm tiền gửi của nhà nước, và phần còn lại sẽ hoàn tất trong tuần. Tuy nhiên, những khách hàng có số dư lớn hơn vẫn đang đối mặt với tình trạng không chắc chắn kéo dài.

Ueno sụp đổ: Gần 3 triệu tài khoản bị đóng băng, tiểu thương Mercado 4 mất chỗ dựa thanh toán

Tại Mercado 4, khu chợ lớn nhất thủ đô Asuncion, nơi khoảng 80% tiểu thương từng sử dụng ueno làm công cụ thanh toán chính, hoạt động kinh doanh đã bị tê liệt. “Hầu hết mọi người đã mất rất nhiều tiền. Họ thực sự bị ảnh hưởng nặng nề”, Elvia Quiroz, một người bán quần áo 60 tuổi, nói với Reuters. Leonardo Ojeda, chủ tịch Hiệp hội Thương nhân Mercado 4, phản ánh sự bế tắc của những người từng đặt niềm tin vào ngân hàng số: “Không còn lựa chọn nào tốt nữa: hoặc bạn bị cướp trên đường phố, hoặc bạn bị ngân hàng cướp. Không có cách nào thoát khỏi điều đó”.

Nguồn: Reuters