Bộ Công Thương: Sắp tới, mỗi cây xăng có thể bán một giá khác nhau

Ngày 30/9/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức hội nghị lấy ý kiến rộng rãi Dự thảo Nghị định thay thế các nghị định về kinh doanh xăng dầu, do Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn chủ trì, với sự tham dự của các Bộ, ngành, hiệp hội, VCCI, Sở Công Thương các tỉnh, thành và các thương nhân đầu mối, phân phối xăng dầu. Dự thảo đã trải qua 4 lần xin ý kiến các thành viên Chính phủ và bám sát chỉ đạo của Thủ tướng tại Thông báo số 488/TB-VPCP ngày 17/9/2026.

Về cơ chế điều hành giá, Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối ngoài hệ thống được tự quyết giá bán, kê khai và kết nối dữ liệu với cơ quan quản lý. Thương nhân phân phối trong hệ thống không được bán cao hơn giá do đầu mối cung cấp công bố. Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, nhấn mạnh: “Doanh nghiệp hoàn toàn quyết định giá bán lẻ thị trường. Khi Nghị định có hiệu lực thì sẽ phải chấp nhận chuyện mỗi cây xăng một giá”. Giá xăng tại một cửa hàng có thể tăng buổi sáng và giảm ngay buổi chiều, tùy chính sách doanh nghiệp.

Công thức giá dự kiến gồm giá mua, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và thuế. Doanh nghiệp tự xác định giá mua, chi phí tạo nguồn và lợi nhuận. Chi phí kinh doanh định mức vẫn do Nhà nước quản lý, Bộ Công Thương công bố mức khởi điểm, điều chỉnh hàng năm theo CPI và rà soát 3 năm một lần dựa trên báo cáo kiểm toán độc lập. Đáng chú ý, mức lợi nhuận định mức cố định 300 đồng/lít theo quy định hiện hành không còn trong dự thảo. Doanh nghiệp phải công bố giá trước thời điểm điều chỉnh, hoàn thành kê khai trong 1 ngày làm việc. Với địa bàn xa cảng, xa kho, thương nhân đầu mối được bán cao hơn giá công bố nhưng không quá 2%.

Về cơ chế bình ổn, dự thảo xác định ngưỡng kích hoạt khi giá tăng hoặc giảm liên tục 1 đến 4 tuần, hoặc biến động cộng dồn 15 đến 20% trong thời gian ngắn, gây tác động lớn đến kinh tế xã hội. Khi đó, Bộ Công Thương phối hợp Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ quyết định biện pháp và thời hạn bình ổn, với các công cụ gồm tổng nguồn tối thiểu, dự trữ lưu thông, dự trữ quốc gia, thuế, chính sách tài chính tiền tệ và Quỹ bình ổn giá nếu có. Dự thảo cũng đề xuất thương nhân đầu mối chốt số dư Quỹ đến hết ngày liền kề trước khi Nghị định có hiệu lực và chuyển toàn bộ số dư dương vào tài khoản Quỹ do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước, đồng thời kiểm toán độc lập chuyên đề trong tối đa 12 tháng.

Dự thảo siết điều kiện thương nhân đầu mối: sở hữu kho tiếp nhận với tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m3, tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ, ít nhất 40 thương nhân phân phối trong hệ thống và tối thiểu 36 tháng liên tục hoạt động dưới hình thức thương nhân phân phối. Theo phân tích từ Chứng khoán KB Việt Nam, thay đổi này tạo rào cản gia nhập cao hơn và có lợi cho doanh nghiệp quy mô lớn. Hiện Petrolimex chiếm khoảng 47% thị phần, PVOIL 20%, Thanh Lễ 8% và Saigon Petro 6%.

Tại hội nghị, đại diện Petrolimex đề nghị làm rõ ngưỡng kích hoạt bình ổn khi biến động 15 đến 20%, đồng thời chọn một ngưỡng cố định thay vì khoảng và làm rõ khung thời gian xác định mức tăng giảm giá. Tiến sĩ Giang Chấn Tây đề xuất nguyên tắc thương nhân đầu mối và phân phối quyết định giá bán buôn, doanh nghiệp bán lẻ quyết định giá bán lẻ trên cơ sở giá mua thực tế, chi phí và cạnh tranh, không phân biệt loại hình. Ông cũng kiến nghị cơ chế giám sát khoảng chênh giữa giá bán buôn và bán lẻ để tránh tình trạng chiết khấu về 0, vốn khiến nhiều cửa hàng không có lãi thời gian qua.

Nguồn: vnexpress