Bắc Kinh tuyên bố thống nhất đất nước là tất yếu, 29 máy bay Trung Quốc áp sát Đài Loan cùng ngày

Ngày 12/11, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cho biết từ 9h38 sáng theo giờ địa phương, họ phát hiện 29 máy bay quân sự và máy bay không người lái của Trung Quốc hoạt động trên biển. Có 22 lượt vượt qua đường phân cách không chính thức trên eo biển Đài Loan, thường gọi là đường trung tuyến. Bắc Kinh gọi hoạt động này là “tuần tra sẵn sàng chiến đấu chung”.

Đội hình gồm tiêm kích J-10 và J-16, tiêm kích ném bom JH-7, máy bay cảnh báo sớm KJ-500, máy bay tiếp dầu Y-20 cùng máy bay không người lái. Chúng đi vào vùng trời phía bắc, trung tâm, tây nam và phía đông đảo, phối hợp với tàu hải quân Trung Quốc. Đài Loan coi đây là hành động gây sức ép. Quân đội đảo cho biết đã theo dõi bằng phương tiện tình báo, giám sát và trinh sát chung, đồng thời điều máy bay, tàu và tên lửa bố trí trên đất liền để “ứng phó phù hợp”.

Mục lục

01

Thông điệp thống nhất cùng ngày

02

Đài Bắc đáp lại

03

Bối cảnh: chuỗi động thái trước ngày 12/11

04

Điểm hẹn tiếp theo và tác động thị trường

Thông điệp thống nhất cùng ngày

Cùng ngày, theo Tân Hoa xã, Bắc Kinh phát biểu tại Đại lễ đường Nhân dân nhân dịp 160 năm ngày sinh của nhà cách mạng Tôn Trung Sơn, người lãnh đạo cuộc cách mạng năm 1911 lật đổ chế độ quân chủ. Bắc Kinh kêu gọi tiếp nối di sản của ông, cùng nỗ lực phục hưng đất nước và hiện thực hóa giấc mơ lớn của người Trung Quốc từ thời cận đại. Bắc Kinh gọi việc giải quyết vấn đề Đài Loan là “sứ mệnh lịch sử không lay chuyển” của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời nhấn mạnh dòng chảy lịch sử không thể ngăn cản và thống nhất hoàn toàn đất nước chắc chắn sẽ thành hiện thực.

Bắc Kinh khẳng định kiên trì thống nhất hòa bình và chính sách “một quốc gia, hai chế độ”, sẵn sàng đối thoại trên cơ sở nguyên tắc Một Trung Quốc, và kêu gọi chung tay phản đối lực lượng ly khai đòi độc lập cho Đài Loan. Theo Reuters, bài phát biểu không nhắc đến việc dùng vũ lực, dù Trung Quốc chưa từng loại trừ biện pháp này. Lập trường trên cũng nằm trong sách trắng về Đài Loan công bố tháng 8/2022.

Đài Bắc đáp lại

Người phát ngôn Hội đồng các vấn đề đại lục của Đài Loan nói cách diễn đạt về thống nhất “không khác nhiều so với trước đây”. Hội đồng khẳng định cả chính quyền lẫn người dân đảo không thể chấp nhận mô hình “một quốc gia, hai chế độ”, vì về bản chất đó là phục tùng quyền cai trị của một đảng. Hội đồng cũng kêu gọi Bắc Kinh thừa nhận sự tồn tại của Trung Hoa Dân Quốc. Theo Reuters, Tổng thống Lại Thanh Đức nhiều lần đề nghị đối thoại nhưng bị Bắc Kinh từ chối.

Bối cảnh: chuỗi động thái trước ngày 12/11

Theo Cục An ninh Quốc gia Đài Loan, quý I/2026 có 10 đợt tuần tra sẵn sàng chiến đấu chung, cùng hơn 420 lượt máy bay quân sự Trung Quốc tiến vào khu vực quanh đảo. Hồi tháng 5, Đài Bắc từng ghi nhận hai đợt trong một tuần, đợt sau có 29 máy bay và 7 tàu chiến, ngay sau thượng đỉnh Mỹ Trung tại Bắc Kinh.

Ngày 10/11, Bộ trưởng Quốc phòng Đài Loan Cố Lập Hùng cho biết Trung Quốc đang tập trận “ngăn chặn khu vực” ở Tây Thái Bình Dương với một tàu sân bay. Tối 11/11, ngoại trưởng G7 ra tuyên bố chung sau cuộc họp tại Paris, cho rằng hoạt động ngày càng quyết đoán của Trung Quốc ở vùng biển phía đông Đài Loan đe dọa ổn định khu vực, tự do hàng hải và an toàn vận tải quốc tế. Theo Reuters, từ tháng 6 hải cảnh Trung Quốc tuần tra thường xuyên ngoài khơi bờ đông, và Đài Loan cho rằng đó là diễn tập phong tỏa trên biển. Ngày 12/11, Bộ Ngoại giao Trung Quốc bác bỏ tuyên bố của G7, gọi đó là sự can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ. Phủ Tổng thống Đài Loan hoan nghênh văn kiện này và cam kết tăng cường năng lực tự vệ.

Điểm hẹn tiếp theo và tác động thị trường

Bài phát biểu diễn ra một tuần trước hội nghị APEC tại Thâm Quyến, từ 18 đến 19/11, nơi Bắc Kinh dự kiến gặp lại Tổng thống Mỹ Donald Trump, và hơn hai tuần trước cuộc bầu cử địa phương ở Đài Loan. Hai nước đã gia hạn đình chiến thương mại đến 10/1/2027, trong khi các vấn đề đất hiếm, chip và Đài Loan vẫn chưa được giải quyết, theo Bower Group Asia. Đài Loan cử nhà sáng lập Acer Thi Chấn Vinh dự APEC.

Về thị trường, hiện chưa có số liệu phản ứng giá gắn trực tiếp với sự kiện này. Tin tức địa chính trị thường khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, nên người giao dịch ngoại hối nên theo dõi kết quả APEC và tra cứu sàn môi giới trên WikiFX trước khi quyết định.

Nguồn tham khảo: Tuổi Trẻ, Reuters