Bong bóng AI Trung Quốc đã vỡ trước thế giới, 480 tỷ USD bốc hơi

Theo Reuters, bong bóng cổ phiếu trí tuệ nhân tạo và bán dẫn tại Trung Quốc đã chính thức vỡ. Chỉ số STAR50, thước đo nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn hàng đầu thị trường đại lục, lao dốc 40% trong chưa đầy bốn tháng, xóa sổ khoảng 480 tỷ USD vốn hóa. Đợt bán tháo này đảo chiều một xu hướng tăng kéo dài gần hai năm, đồng thời giáng đòn mạnh vào nỗ lực của Bắc Kinh nhằm hút dòng tiền tiết kiệm vào thị trường vốn để tài trợ cuộc đua AI.

Chỉ số bluechip CSI 300 cũng giảm khoảng 20% so với đỉnh tháng 6, chính thức bước vào thị trường gấu sau mười tuần giảm liên tiếp, lần đầu tiên kể từ đợt bán tháo do đại dịch COVID-19 gây ra vào năm 2020. Sự tương phản với Mỹ rất rõ: Nasdaq chỉ giảm 6% từ đỉnh lịch sử ba tuần trước, trong khi mức giảm tại Trung Quốc lên tới 40%. Nhà quản lý quỹ Dong Baozhen tại Bắc Kinh nhận định thị trường đã biến thành một cơn sốt đầu cơ điên cuồng và nay là lúc bong bóng vỡ.

Mục lục

01

Định giá quá cao và loạt cổ phiếu AI bốc hơi một nửa giá trị

02

Nhà đầu tư nhỏ lẻ gánh lỗ, can thiệp nhà nước chưa đủ xoay chuyển

Định giá quá cao và loạt cổ phiếu AI bốc hơi một nửa giá trị

Không có chất xúc tác duy nhất nào khơi mào đợt bán tháo. Giới giao dịch chỉ ra các yếu tố cộng hưởng gồm định giá quá cao, áp lực hóa đơn thuế và nguy cơ Mỹ hoặc quốc gia khác cấm thiết bị Trung Quốc trong trung tâm dữ liệu. Theo Goldman Sachs, cổ phiếu AI chiếm 42% vốn hóa và 57% khối lượng giao dịch trên thị trường cổ phiếu A tại đại lục và cổ phiếu H tại Hồng Kông, nên rất ít nhà đầu tư nhỏ lẻ tránh được tổn thất.

Unitree, nhà sản xuất robot từng được nhà đầu tư cá nhân đặt mua gấp 8.000 lần trong đợt niêm yết, đã mất một nửa giá trị từ khi giao dịch tháng 8. CXMT giảm hơn một phần tư trong một tháng. MetaX và Moore Threads, từng tăng 700% và 400% ngày chào sàn năm ngoái, cũng mất một nửa giá trị từ tháng 7. Zhongji Innolight và Eoptolink giảm khoảng 60% từ đỉnh tháng 6 và tháng 7, một phần do Washington tiến tới cấm họ cung cấp cho trung tâm dữ liệu Mỹ.

STAR50 hiện vẫn giao dịch quanh 100 lần thu nhập quá khứ, dù đã giảm từ đỉnh gần 250 lần, so với mức 30 lần của Nasdaq 100. Ông Hong Hao tại Lotus Asset Management cho rằng đợt bán tháo sẽ chặn nhiều công ty muốn niêm yết. Ông Leo Wang tại Qianchuang Capital nói việc quá nhấn mạnh hàm lượng công nghệ đã bóp méo hành vi dòng vốn, tạo bong bóng nghiêm trọng ở một số lĩnh vực và rút cạn các lĩnh vực khác.

Nhà đầu tư nhỏ lẻ gánh lỗ, can thiệp nhà nước chưa đủ xoay chuyển

Câu chuyện nhà đầu tư nhỏ lẻ cho thấy hệ lụy rõ nhất. Chen Wensheng, chủ doanh nghiệp nhỏ tại Hải Nam, mua vào khi tin rằng Unitree được hậu thuẫn chính thức qua các quỹ nhà nước, nay đang lỗ cùng bạn bè. Sự thất vọng đẩy nhiều người sang tài sản phòng thủ và có thể làm chậm huy động vốn cổ phần của doanh nghiệp công nghệ.

Trước đó, nhà chức trách muốn cải thiện lợi nhuận và giảm biến động bằng siết giao dịch đòn bẩy, giao dịch tần suất cao; các nhà đầu tư được nhà nước hậu thuẫn từng bán ra trong các đợt tăng để kiềm chế đà tăng. Cơ quan quản lý chứng khoán Trung Quốc chưa trả lời câu hỏi của Reuters, nhưng cho biết đã gặp các bên tham gia thị trường để nghe góp ý cải thiện thị trường vốn.

Khi thị trường lao dốc, lực lượng nhà nước buộc phải quay lại can thiệp với quy mô lớn. Ước tính, họ đã bơm khoảng 19 tỷ USD vào các quỹ ETF trong một tuần, mức mạnh nhất kể từ đợt can thiệp tháng 4/2025. Dẫu vậy, dòng vốn ngoại vẫn rút ròng 13,5 tỷ USD khỏi kênh kết nối Hồng Kông trong quý III, mức lớn nhất trong một năm và đảo ngược hơn một nửa dòng vốn chảy vào giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6.

Một số người vẫn thấy cơ hội: HSBC cho biết các quỹ châu Á nhìn chung vẫn nắm tỷ trọng lớn cổ phiếu Trung Quốc dù đã bán ròng ba tháng; Goldman Sachs đưa Innolight và CXMT vào danh sách khuyến nghị; BNP Paribas cho rằng thị trường mở ra cơ hội mua cho người thận trọng. Tuy vậy, nhà quản lý quỹ Wang Zhuo tại Shanghai Zhuozhu Investment Management dự báo các nhà sản xuất chip và cung cấp AI sẽ rơi vào chiến tranh giá, không có ngoại lệ, và mọi bong bóng đều vỡ tung. Morgan Stanley ước tính cổ phiếu Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài có thể còn giảm thêm 10% đến 15% trước khi chạm đáy.

Nguồn: Reuters