Ông Trump tuyên bố Ukraina cần thay tổng thống, cáo buộc ông Zelensky bỏ lỡ cơ hội hòa bình

Ngày 10/10 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tuyên bố gây chấn động khi cho rằng Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã nhiều lần có cơ hội chấm dứt xung đột nhưng không tận dụng, đồng thời kêu gọi Ukraina chọn một tổng thống mới. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Kyiv đang căng thẳng liên quan đến các quyết định năng lượng gần đây.

Mục lục

01

Ông Trump cáo buộc ông Zelensky bỏ lỡ cơ hội hòa bình

02

Kyiv phản ứng và khẳng định quyền tự quyết

Ông Trump cáo buộc ông Zelensky bỏ lỡ cơ hội hòa bình

Theo hãng thông tấn TASS, ông Trump khẳng định: “Ông Zelensky có thể đã giải quyết xung đột này nhiều lần, rất nhiều lần, nhưng ông ấy lại chọn không làm vậy”. Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục cho rằng Ukraina cần một lãnh đạo có khả năng đạt thỏa thuận: “Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraina có một tổng thống mới”. Ông cũng đề xuất Kyiv chọn người có thể đi đến thỏa thuận, bởi theo ông, ông Zelensky đã có nhiều cơ hội nhưng “vì lý do nào đó, ông ấy không bao giờ làm điều đó”.

Tổng thống Mỹ cũng cáo buộc nhà lãnh đạo Ukraina muốn “gây rắc rối cho thế giới”, trong đó có nông dân và chủ trang trại Mỹ, đồng thời nhắc đến các cuộc tấn công của Ukraina nhằm vào cơ sở năng lượng Nga có thể ảnh hưởng đến nguồn cung dầu diesel trên thị trường thế giới. Theo lập luận của ông Trump, Nga là một trong những nguồn cung dầu diesel lớn, nên bất ổn về nguồn cung có thể khiến nông dân Mỹ phải đối mặt với chi phí nhiên liệu cao hơn.

Kyiv phản ứng và khẳng định quyền tự quyết

Phản ứng của Kyiv không hề nhẹ nhàng. Trong phản hồi đầu tiên, Tổng thống Zelensky tuyên bố: “Với tất cả sự tôn trọng dành cho ông Trump, việc chọn một nhà lãnh đạo hay một nhà lãnh đạo khác là quyền của xã hội chúng tôi, của người dân Ukraina. Người Ukraina quyết định khi nào bỏ phiếu, bỏ phiếu như thế nào và chọn ai”. Ông cũng ám chỉ rằng yêu cầu thay đổi lãnh đạo Ukraina phản ánh mong muốn của Điện Kremlin: “Tôi biết rằng ông Putin thực sự muốn thay đổi tổng thống ở Ukraina. Và nếu ông Trump muốn thay đổi ở Ukraina thông qua bầu cử, tôi cũng đã chia sẻ điều này với đội ngũ của ông ấy”.

Đáng chú ý, Ukraina đã áp đặt thiết quân luật từ ngày 24/2/2022 và gia hạn mỗi 90 ngày kể từ đó. Thiết quân luật theo hiến pháp Ukraina nghiêm cấm tổ chức bầu cử toàn quốc, và cuộc bầu cử tổng thống lẽ ra phải diễn ra vào tháng 3/2024 đã bị hoãn lại vì lý do này. Tuy nhiên, vào tháng 12/2025, Quốc hội Ukraina đã thành lập một nhóm công tác để giải quyết vấn đề tổ chức bầu cử tổng thống trong thời gian thiết quân luật, và ông Zelensky đã tuyên bố rằng bầu cử có thể được tổ chức trong vòng 60 đến 90 ngày nếu Mỹ và châu Âu đưa ra các đảm bảo an ninh.

Về phía các đồng minh châu Âu, nhiều quan chức đã bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tuyên bố của ông Trump. Ian Kelly, cựu đại sứ Mỹ tại Gruzia, nhận định: “Không phải ông Trump có quyền quyết định ai sẽ lãnh đạo các quốc gia khác, và những hành động của ông là điều đáng lên án về mặt đạo đức”. Trong khi đó, Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) lưu ý rằng những phát biểu như vậy có thể cản trở nỗ lực của chính Washington trong việc đạt được lệnh ngừng bắn, bởi chúng làm suy yếu vị thế đàm phán của Kyiv trên bàn ngoại giao.

Tuyên bố của ông Trump rằng Ukraina cần một tổng thống mới đánh dấu một bước leo thang mới trong áp lực mà Washington đang gây ra lên Kyiv. Tuy nhiên, với việc thiết quân luật vẫn đang có hiệu lực và nghiêm cấm bầu cử, cùng với sự ủng hộ dường như vẫn vững chắc từ người dân Ukraina dành cho ông Zelensky, triển vọng về một sự thay đổi lãnh đạo ở Ukraina trong tương lai gần vẫn còn rất mờ mịt.

Nguồn: Báo Lao Động