Tin tức tổng hợp 22/05/2026: Dầu nhảy múa, USD leo đỉnh 6 tuần, kinh tế toàn cầu lộ vết nứt kép

Chỉ trong vòng 24 giờ, thị trường tài chính toàn cầu đã đi qua một nhịp biến động rất khó chịu.

Mở đầu là những tin tức trái chiều về đàm phán Mỹ và Iran, khiến giá dầu Brent có lúc rơi mạnh rồi đảo chiều, trước khi chốt phiên 21/05 ở mức 102,58 USD/thùng, giảm 2,44 USD, trong khi WTI đóng cửa ở 96,35 USD/thùng. Tâm lý thị trường cũng đổi sắc rất nhanh, từ kỳ vọng hạ nhiệt sang trạng thái thận trọng gần như ngay lập tức, vì nhà đầu tư nhận ra rằng mọi hy vọng về một bước đột phá vẫn còn quá mong manh.

Nguồn: Bloomberg

Điểm nghẽn cốt lõi của câu chuyện vẫn là uranium và Hormuz. Reuters cho biết phía Iran đã nhận chỉ thị giữ lại kho uranium làm giàu cấp độ cao trong lãnh thổ, trong khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rõ rằng nếu Tehran áp dụng hệ thống thu phí tại eo biển Hormuz thì một thỏa thuận ngoại giao sẽ trở nên bất khả thi.

Cùng lúc, phân tích về lưu lượng qua Hormuz cho thấy số tàu qua lại đã rơi rất mạnh so với thời chiến, từ mức bình quân 120 đến 140 tàu mỗi ngày trước xung đột xuống chưa tới 60 tàu trong giai đoạn 18/04 đến 06/05, cho thấy rủi ro hàng hải không còn là lời cảnh báo xa xôi mà đã trở thành nút thắt thật sự trên thị trường năng lượng.

Ở chiều an ninh và ngoại giao, căng thẳng không chỉ dừng lại giữa Washington và Tehran. Reuters cho biết Tổng thống Donald Trump nói Mỹ sẽ gửi thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, một động thái khiến đồng minh châu Âu thêm bối rối về định hướng an ninh của Washington.

Tại Quốc hội Mỹ, Hạ viện do Cộng hòa kiểm soát đã hủy bỏ cuộc bỏ phiếu về quyền chiến tranh Iran, trong khi Washington cũng tạm dừng một phần thương vụ vũ khí 14 tỷ USD với Đài Loan để ưu tiên dự trữ đạn dược cho kịch bản đối đầu với Iran.

Cùng lúc, Cuba tiếp tục là một điểm nóng khác khi Washington gây sức ép mạnh hơn, còn Havana cân nhắc gói hỗ trợ nhân đạo 100 triệu USD nhưng vẫn nghi ngại động cơ của Nhà Trắng.

Tại châu Âu, cú sốc năng lượng đã phản chiếu rất rõ lên dữ liệu thật. Ở Anh, doanh số bán lẻ tháng 4 giảm 1,3% so với tháng trước, mức giảm mạnh nhất trong gần một năm và sâu hơn nhiều so với kỳ vọng.

Nguồn: Bloomberg

Cùng lúc, khu vực công vay ròng 24,34 tỷ bảng trong tháng 4, cao hơn dự báo và tạo thêm áp lực lên tài khóa. PMI tháng 5 của Anh rơi xuống 48,5, lần đầu dưới ngưỡng tăng trưởng sau hơn một năm, với dịch vụ suy yếu mạnh nhất kể từ tháng 1/2021.

Nguồn: Bloomberg

Hiện tại, trái phiếu Gilt 10 năm và 30 năm vẫn ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Nguồn: Bloomberg

Ở Đức, GDP quý 1 tăng 0,3% so với quý trước nhờ xuất khẩu tăng, nhưng tiêu dùng hộ gia đình gần như đứng yên và đầu tư đi xuống. Chỉ số niềm tin tiêu dùng GfK của Đức cho tháng 6 nhích lên âm 29,8, trong khi niềm tin của khu vực đồng euro và toàn EU cũng chỉ cải thiện nhẹ lên lần lượt âm 19,0 và âm 18,2.

Ở cấp khu vực, PMI tổng hợp của euro zone giảm xuống 47,5, còn Pháp còn tệ hơn khi chỉ số tổng hợp lao dốc xuống 43,5, mức thấp nhất trong hơn 5 năm rưỡi. Đây là lý do vì sao Dombrovskis nói ECB sẽ phải phản ứng với mức tăng lạm phát mới, còn Olli Rehn thì thừa nhận có rất ít dấu hiệu cho thấy lạm phát cao đã ăn sâu, dù nền kinh tế đang rõ ràng chậm lại.

Ở Mỹ, dữ liệu vẫn đủ mạnh để giữ Fed trong thế phòng thủ, nhưng không đủ tốt để thị trường yên tâm.

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu giảm còn 209.000, cho thấy thị trường lao động vẫn bền hơn lo ngại, trong khi số nhà khởi công đơn lập giảm 9% trong tháng 4 và giấy phép xây dựng nhà ở tư nhân được công bố ở mức 1,442 triệu căn theo niên độ năm hóa.

Báo cáo PMI nhanh của S&P Global cho thấy sản xuất Mỹ tăng lên 55,3, mức cao nhất 4 năm, nhờ doanh nghiệp tích trữ hàng tồn kho để phòng thiếu hụt nguồn cung và tăng giá đầu vào vì xung đột Trung Đông. Tuy nhiên, chỉ số tổng hợp vẫn chỉ ở 51,7, phần dịch vụ chậm lại, và chi phí đầu vào tăng mạnh nhất kể từ năm 2022.

Nguồn: S&P Global

Từ phía Fed, Thomas Barkin nói chính sách hiện tại đang ở vị thế phù hợp để ứng phó với các cú sốc đang diễn ra, còn Austan Goolsbee thì thừa nhận áp lực lạm phát là nghiêm trọng nhưng thị trường việc làm vẫn ổn định. Nomura sau đó còn đi xa hơn khi bỏ luôn dự báo Fed sẽ cắt lãi suất trong năm 2026.

Ở châu Á, Nhật Bản và New Zealand đang cho thấy bức tranh chính sách tiền tệ cực kỳ nhạy cảm.

Lạm phát lõi của Nhật Bản trong tháng 4 giảm xuống 1,4%, thấp nhất 4 năm, nhưng Reuters cho biết giới phân tích vẫn kỳ vọng BOJ có thể nâng lãi suất trong tháng 6 nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang.

Nguồn: Bloomberg

New Zealand thì ngược lại, doanh số bán lẻ quý 1 tăng 0,9%, giúp RBNZ có thêm dư địa theo dõi thêm, dù khảo sát Reuters cho thấy phần lớn nhà kinh tế vẫn nghiêng về khả năng giữ nguyên lãi suất 2,25% vào ngày 27/05 và bắt đầu tăng trở lại trong quý 3.

Ở Ấn Độ, RBI được dự báo sẽ chuyển một khoản thặng dư kỷ lục khoảng 2,9 đến 3,2 nghìn tỷ rupee cho chính phủ, trong khi Philippines lại đang cân nhắc một đợt tăng lãi suất ngoài kỳ họp để chặn đà mất giá của peso. Thổ Nhĩ Kỳ cũng không đứng ngoài vòng xoáy này khi thị trường cổ phiếu bị ngắt giao dịch và trái phiếu lao dốc sau cú sốc chính trị nội bộ, nhưng sau đó đã phục hồi một phần.

Nguồn: Bloomberg

Trên mặt trận năng lượng, câu chuyện không còn là biến động ngắn hạn mà là bài toán cân cung cầu có thể kéo dài đến tận 2027.

OPEC+ được cho là vẫn nghiêng về phương án nâng mục tiêu sản lượng thêm khoảng 188.000 thùng mỗi ngày cho tháng 7, bất chấp rủi ro từ Hormuz. Đồng thời, ADNOC cho biết dòng dầu đầy đủ qua Hormuz khó có thể khôi phục trước nửa đầu năm 2027, trong khi UAE đang đẩy nhanh tuyến ống dẫn dầu qua Fujairah để giảm phụ thuộc vào eo biển này.

IEA cũng cho biết nguồn cung dầu toàn cầu có thể giảm khoảng 3,9 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2026 vì chiến sự, còn lượng tồn kho quan sát được đã giảm kỷ lục 246 triệu thùng trong tháng 3 và 4. Đây là nền tảng khiến giá dầu cứ giật lên giật xuống theo từng dòng tin tức, thay vì ổn định lại như thị trường từng hy vọng.

Bức tranh tiền tệ cũng không dễ chịu hơn. Đồng USD đã lên vùng cao nhất 6 tuần trước khi các tiêu đề về đàm phán làm thị trường đảo vị thế, còn đồng yên vẫn ở gần vùng nguy hiểm khiến giới đầu tư phải để mắt tới nguy cơ can thiệp từ Nhật Bản.

Nguồn: Bloomberg

Vàng thì không phát huy vai trò trú ẩn như những giai đoạn căng thẳng trước đây, vì lợi suất cao và kỳ vọng Fed giữ lãi suất lâu hơn tiếp tục ghì giá kim loại quý.

Nguồn: Bloomberg

Trong cùng lúc, bạc cũng chịu áp lực tương tự, còn chỉ số cổ phiếu châu Á lại được nâng đỡ bởi nhóm chip và AI, cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển rất chọn lọc thay vì chạy đồng loạt vào tài sản rủi ro hay tài sản phòng thủ.

Nguồn: Reuters

Ở nhóm cổ phiếu công nghệ, AI vẫn là một câu chuyện riêng đầy sức hút. AMD nói sẽ đầu tư hơn 10 tỷ USD vào hệ sinh thái AI tại Đài Loan và mở rộng năng lực sản xuất để đáp ứng nhu cầu CPU tăng nhanh, đồng thời giữ cam kết với thị trường Trung Quốc trong khuôn khổ kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Lenovo báo doanh thu quý 4 tài khóa tăng 27%, vượt kỳ vọng nhờ PC và AI server, còn SoftBank được hưởng lợi mạnh từ cơn sốt OpenAI và IPO, với cổ phiếu có lúc tăng gần 20% theo Reuters. Sự hưng phấn ở nhóm công nghệ vì thế nổi lên như một đối trọng hiếm hoi với bức tranh kinh tế ảm đạm ở châu Âu và rủi ro địa chính trị ở Trung Đông.

Nguồn: Reuters

Tổng thể, 24 giờ vừa qua đã phơi bày rất rõ thế tiến thoái lưỡng nan của thị trường. Một bên là hy vọng ngoại giao giữa Mỹ và Iran, bên kia là bế tắc quanh uranium và Hormuz, và ở giữa là một chuỗi số liệu kinh tế cho thấy lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ đang kéo nhau theo những hướng rất khó dung hòa.

Nếu đàm phán không mở được nút thắt chiến lược, giá dầu, USD, lợi suất và kỳ vọng lãi suất có thể còn biến động mạnh thêm. Còn nếu bất ngờ xuất hiện một lối ra cho thỏa thuận, thị trường có thể đổi nhịp cực nhanh, gần như theo từng tiêu đề tin tức.