Lời nói đầu:Tàu khu trục Mỹ bị tấn công tại eo biển Hormuz, Washington đáp trả vào Bandar Abbas, lệnh ngừng bắn mong manh. Giá dầu tăng vọt, vàng neo cao, chứng khoán châu Á lao dốc. WikiFX tổng hợp toàn bộ diễn biến địa chính trị, dữ liệu kinh tế và phản ứng thị trường mới nhất từ hơn 100 nguồn tin uy tín.
Chỉ 24 giờ sau khi hy vọng về một thỏa thuận hòa bình lịch sử được thắp lên, eo biển Hormuz lại trở thành tâm chấn của căng thẳng toàn cầu khi ba tàu khu trục Mỹ đọ súng trực diện với lực lượng Iran ngay trên tuyến hàng hải huyết mạch này. Những diễn biến mới nhất trong ngày 8 tháng 5 đã đảo lộn hoàn toàn tâm lý thị trường, kéo giá dầu bật tăng, đẩy chứng khoán vào sắc đỏ và khiến giới đầu tư quay cuồng trong vòng xoáy hy vọng rồi lại thất vọng.

Mỹ và Iran đọ súng tại Hormuz
Vào những giờ đầu ngày thứ Năm, ba tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ, gồm USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason, đã bị tấn công khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz. Theo tuyên bố từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Iran đã sử dụng “nhiều tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ” nhắm vào các tàu chiến Mỹ trong một hành động mà CENTCOM mô tả là “tấn công vô cớ”. Không có tài sản nào của Mỹ bị trúng đòn.
Ngay lập tức, quân đội Mỹ đã đáp trả bằng các cuộc không kích nhắm vào các cơ sở quân sự của Iran tại đảo Qeshm và thành phố cảng Bandar Abbas, bao gồm các bệ phóng tên lửa, địa điểm phóng máy bay không người lái, cũng như các trung tâm chỉ huy và kiểm soát.
Truyền thông nhà nước Iran sau đó đưa tin các khu vực bị ảnh hưởng đã trở lại bình thường, nhưng Bộ Tư lệnh Quân sự Tối cao Iran đã lên án mạnh mẽ hành động của Mỹ, cáo buộc Washington vi phạm lệnh ngừng bắn khi nhắm vào một tàu chở dầu Iran và một tàu khác đang tiến vào Hormuz. Tehran tuyên bố sẽ “đáp trả mạnh mẽ và không chút do dự trước bất kỳ cuộc tấn công nào”.
Hãng thông tấn Fars cũng đưa tin về các vụ nổ lớn xung quanh Bandar Abbas, trong khi Tasnim cho biết những âm thanh này có thể liên quan đến hoạt động của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) nhằm cảnh báo các tàu thuyền di chuyển trái phép qua Hormuz.
Cùng lúc đó, lần đầu tiên một tàu chở dầu mang cờ Trung Quốc đã bị tấn công gần Hormuz, khiến Bắc Kinh ngay lập tức lên tiếng kêu gọi mở lại tuyến đường thủy này một cách khẩn cấp. Sự kiện này đánh dấu bước leo thang mới, khi các bên thứ ba lớn bị kéo trực tiếp vào vòng xoáy xung đột.
Tại một diễn biến khác ở Trung Đông, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cũng xác nhận họ đang một lần nữa phản ứng trước mối đe dọa tên lửa nhắm vào lãnh thổ của mình, cho thấy nguy cơ lan rộng của cuộc khủng hoảng.
Tuy nhiên, giọng điệu từ phía Washington lại mang sắc thái hoàn toàn khác. Tổng thống Donald Trump đã mô tả cuộc đọ súng là “chỉ là một cái vỗ yêu” (love tap) trong một cuộc phỏng vấn với ABC News, đồng thời khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực và các cuộc đàm phán với Iran vẫn đang tiếp tục.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Ba tàu khu trục đẳng cấp thế giới của chúng ta vừa quá cảnh rất thành công qua eo biển Hormuz, dưới hỏa lực. Không có thiệt hại nào đối với ba tàu khu trục, nhưng thiệt hại lớn đã xảy ra với những kẻ tấn công Iran”. Ông cũng nhấn mạnh Iran “không phải là một quốc gia bình thường” và đe dọa sẽ “đánh chúng mạnh hơn và bạo lực hơn nhiều” nếu Tehran không ký thỏa thuận một cách nhanh chóng.
Một dòng tweet khác của ông Trump xác nhận đã có “một cuộc gọi tuyệt vời” với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, nhấn mạnh Mỹ và EU “hoàn toàn thống nhất rằng Iran không bao giờ có thể có vũ khí hạt nhân”.
Đáng chú ý, một thông tin tình báo Mỹ còn tiết lộ Iran có đủ khả năng để chịu đựng lệnh phong tỏa Hormuz do Mỹ dẫn đầu trong nhiều tháng, làm dấy lên câu hỏi về hiệu quả thực sự của chiến lược gây áp lực tối đa.
Hành lang ngoại giao song hành: Pakistan làm trung gian, dự thảo 14 điểm gây tranh cãi
Ẩn sau những tiếng súng tại Hormuz là một nỗ lực ngoại giao khẩn trương do Pakistan làm trung gian. Theo các nguồn tin từ Axios, Reuters và Wall Street Journal, một bản ghi nhớ dài một trang với 14 điểm đang được soạn thảo giữa Washington và Tehran. Các điều khoản chính bao gồm yêu cầu Mỹ muốn Iran tạm dừng làm giàu uranium trong 20 năm, trong khi Tehran chỉ đề xuất 5 năm. Vai trò giám sát của Iran tại eo biển Hormuz thời hậu chiến cũng là một điểm nghẽn lớn.
Các cuộc thảo luận dự kiến sẽ bắt đầu vào tuần tới tại Pakistan và có thể kéo dài một tháng để giải quyết các tranh chấp về tham vọng hạt nhân của Iran và việc dỡ bỏ trừng phạt. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Iran đã nhanh chóng bác bỏ báo cáo của Axios, gọi đó chỉ là “danh sách mong muốn của Mỹ” và khẳng định Tehran sẽ không chấp nhận một kế hoạch “phi thực tế” để mở lại eo biển. Iran cũng tuyên bố sẽ không cho phép Mỹ rời khỏi cuộc xung đột mà không bồi thường thiệt hại mà Washington đã gây ra.
Trong một diễn biến liên quan, Ả Rập Xê Út và Kuwait đã dỡ bỏ các hạn chế đối với việc quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ và không phận của họ, những hạn chế được áp đặt sau khi Mỹ bắt đầu chiến dịch mở lại eo biển Hormuz. Động thái này đã dỡ bỏ một rào cản quan trọng vốn đã làm chệch hướng kế hoạch “Dự án Tự do” của chính quyền Trump nhằm mở lại tuyến đường thủy chiến lược.
Trước đó, đã có các báo cáo rằng Washington đang tìm cách tái khởi động Dự án Tự do, nhưng một quan chức Mỹ sau đó đã bác bỏ các thông tin này là không chính xác. Theo NBC News, sự đảo chiều đột ngột trong kế hoạch mở lại Hormuz của ông Trump trước đó đã diễn ra sau làn sóng phản đối dữ dội từ chính các đồng minh.
Trong lúc này, tình hình tại Hormuz vẫn vô cùng phức tạp. Iran đã áp đặt các quy tắc mới cho việc qua lại eo biển, yêu cầu tất cả các tàu phải hoàn thành một mẫu đơn “Khai báo Thông tin Tàu thuyền” do Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) mới được thành lập cấp để đảm bảo hành trình an toàn. Tehran tuyên bố sẽ tấn công bất kỳ tàu nào không tuân thủ quy trình mới này.
Các thuyền trưởng tàu hàng cũng đang phải “tắt sóng” (going dark) để lén lút vượt qua Hormuz nhằm duy trì dòng chảy thương mại nhỏ giọt qua khu vực. Dữ liệu hàng hải cho thấy ít nhất hai tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã rời đi kể từ khi chiến tranh bắt đầu, trong khi một tàu container của Pháp cũng đã vượt qua eo biển thành công.
Giá dầu bật tăng, vàng neo cao, chứng khoán châu Á chìm trong sắc đỏ
Phản ứng của thị trường tài chính là ngay lập tức và dữ dội. Giá dầu Brent tương lai giao tháng 7 đã tăng 2,1% lên 103,37 USD/thùng trong phiên giao dịch châu Á sáng thứ Sáu, trong khi dầu thô WTI tăng 2,2% lên 96,90 USD/thùng. Các nhà phân tích kỹ thuật nhận định WTI có thể kiểm tra lại ngưỡng kháng cự 98,49 USD/thùng, với mô hình tam giác báo hiệu biên độ giao dịch sẽ sớm thu hẹp và bùng nổ.
Trước đó, trong phiên chính thức ngày thứ Năm, giá dầu đã giảm sâu vào đầu phiên khi kỳ vọng về thỏa thuận hòa bình dâng cao, nhưng sau đó đảo chiều tăng mạnh sau báo cáo về các cuộc không kích của Mỹ.
Thị trường chứng khoán toàn cầu hứng chịu áp lực bán tháo trên diện rộng. Chỉ số S&P 500 đóng cửa giảm 0,38%, Nasdaq Composite giảm 0,13% và Dow Jones mất 313,62 điểm, tương đương 0,63%, sau khi đạt mức cao kỷ lục trước đó. Cổ phiếu chất bán dẫn dẫn dắt đà giảm của S&P 500.
Tại châu Á, một “biển đỏ” bao trùm khi chỉ số KOSPI của Hàn Quốc giảm 1,6%, Nikkei 225 của Nhật Bản giảm hơn 1%, Hang Seng của Hồng Kông giảm 1,2%, và ASX 200 của Australia giảm 1,5%.
Thị trường Ấn Độ mở cửa đi ngang nhưng đồng rupee mở cửa ở mức thấp 94,58 đổi một USD, cắt đứt chuỗi hai ngày tăng điểm, khi dòng vốn ngoại tiếp tục bị rút ra do cú sốc năng lượng. Các nhà sản xuất hàng tiêu dùng Ấn Độ như Britannia buộc phải cảnh báo về những đợt tăng giá mới.
Tính chung cả tuần, nhiều chỉ số châu Á vẫn ghi nhận mức tăng ấn tượng nhờ sự bùng nổ của cổ phiếu AI, với KOSPI dự kiến tăng hơn 11% trong tuần, mức tăng hàng tuần lớn nhất kể từ năm 2008.
Giá vàng sau khi đạt mức cao hai tuần trên 4.720 USD/ounce tiếp tục neo ở mức cao do nhu cầu trú ẩn an toàn gia tăng. Các nhà phân tích nhận định vàng vẫn đang hướng tới mức tăng hàng tuần và kỳ vọng báo cáo bảng lương phi nông nghiệp (NFP) cùng các diễn biến Mỹ-Iran sẽ là chất xúc tác tiếp theo.

Động lực tăng giá của vàng còn được hỗ trợ bởi thông tin Trung Quốc đã mua vàng tháng thứ 18 liên tiếp để bổ sung vào dự trữ ngoại hối quốc gia. Giá vàng được dự báo có thể kiểm tra lại ngưỡng hỗ trợ 4.678 USD/ounce trước khi có bứt phá mới.

Trên thị trường ngoại hối, chỉ số US Dollar Index (DXY) phục hồi từ mức thấp gần 98.00, tăng 0,2% khi giới đầu tư tìm kiếm tài sản an toàn. Hầu hết các đồng tiền châu Á đều suy yếu. Đồng yên Nhật giao dịch quanh mức 156,9 đổi một USD, sau khi Nhật Bản được cho là đã can thiệp vào thị trường ngoại hối lần thứ hai trong kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng để hỗ trợ đồng tiền của mình. Tuy nhiên, đợt can thiệp lần này được nhận định là không thực sự tạo được nhiều tác động.

Một cựu quan chức Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cho biết Tokyo sẵn sàng tiếp tục can thiệp để bảo vệ ngưỡng 160 yên đổi một USD. Thị trường thậm chí còn tranh luận về khả năng Nhật Bản đã phải bán trái phiếu Kho bạc Mỹ để tài trợ cho hoạt động can thiệp này, với tổng chi phí ước tính lên tới 54,7 tỷ USD.
Những lo ngại về can thiệp cũng đang kìm hãm đà tăng của cặp EUR/JPY, vốn dao động quanh mức 184,00 với xu hướng giảm giá trong ngắn hạn, bất chấp các yếu tố hỗ trợ đồng euro. Trong khi đó, đồng CAD mất động lực khi đối mặt với sự biến động của giá dầu. Tại Trung Quốc, Bắc Kinh bất ngờ ấn định tỷ giá tham chiếu USD/CNY ở mức 6,8502, cao hơn nhiều so với ước tính 6,8138 của thị trường, cho thấy nỗ lực kiểm soát đà mất giá của đồng nội tệ trước các diễn biến thù địch mới tại Hormuz.
2,6 tỷ USD giao dịch dầu mỏ đáng ngờ bị điều tra
Trong lúc thị trường biến động dữ dội, một câu chuyện khác cũng thu hút sự chú ý đặc biệt. Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) đang mở rộng điều tra hơn 2,65 tỷ USD các vị thế bán khống dầu thô được thực hiện ngay trước các thông báo quan trọng liên quan đến cuộc chiến Iran.
Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSEG), bốn cụm giao dịch bán khống quy mô lớn đã được xác định, bao gồm hơn 500 triệu USD được đặt cược rằng giá dầu sẽ giảm chỉ 15 phút trước khi ông Trump công bố trì hoãn các cuộc tấn công vào Iran và khoảng 960 triệu USD được đặt vài giờ trước thông báo ngừng bắn tạm thời.
Vụ việc đã thu hút sự chú ý của các nghị sĩ Đảng Dân chủ, với Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren và Sheldon Whitehouse đã chính thức yêu cầu CFTC điều tra về “mô hình lặp đi lặp lại” của các giao dịch dự đoán trước các quyết định của chính quyền Trump.
Bức tranh dữ liệu kinh tế Mỹ đa chiều trước thềm báo cáo việc làm
Trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, thị trường đang hướng sự chú ý đến báo cáo NFP tháng 4 của Mỹ, dự kiến được công bố vào thứ Sáu. Các nhà kinh tế dự báo nền kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm 55.000 đến 62.000 việc làm trong tháng trước, giảm mạnh so với mức 178.000 của tháng 3, khi các yếu tố tạm thời phai nhạt, nhưng vẫn đủ để giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định ở mức 4,3%.

Bức tranh thị trường lao động Mỹ hiện tại bị chi phối bởi cái gọi là “nền kinh tế hình chữ K”, nơi lợi ích tập trung vào nhóm thu nhập cao nhất. Dữ liệu từ Bank of America cho thấy trong tháng 4, 1/3 số người có thu nhập cao nhất chứng kiến mức tăng lương sau thuế là 6%, trong khi nhóm thu nhập thấp nhất chỉ tăng 1,5%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ lạm phát 3,5%. Báo cáo Challenger cũng cho thấy số lượng cắt giảm việc làm đã tăng lên trong tháng 4, phản ánh sự thận trọng ngày càng lớn của các doanh nghiệp.

Bên cạnh dữ liệu việc làm, một loạt chỉ số kinh tế khác cũng vừa được công bố. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc vào ngày 2 tháng 5 đã tăng lên 200.000, thấp hơn so với dự báo và là tín hiệu cho thấy thị trường lao động có thể đang hạ nhiệt.

Năng suất lao động quý I tăng với tốc độ vừa phải, trong khi chi phí lao động đơn vị tăng nhẹ, cho thấy áp lực tiền lương vẫn còn nhưng chưa vượt khỏi tầm kiểm soát. Chi tiêu xây dựng tháng 3 ghi nhận mức tăng 0,6%, cho thấy lĩnh vực này vẫn kiên cường bất chấp lãi suất cao. Trên thị trường năng lượng, báo cáo của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy tồn kho khí tự nhiên tăng 63 tỷ feet khối, phản ánh nguồn cung dồi dào trước mùa hè.

Cùng lúc đó, khảo sát kỳ vọng người tiêu dùng tháng 4 của Fed New York cho thấy kỳ vọng lạm phát trong ngắn hạn đã tăng lên 3,64%, từ mức 3,4% trước đó, trong khi kỳ vọng trong trung và dài hạn vẫn ổn định lần lượt ở mức 3,1% và 3,0%.
Lập trường “diều hâu” của Fed và những tín hiệu cứng rắn từ ECB
Những dữ liệu trên càng củng cố thêm lập trường “diều hâu” của các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Chủ tịch Fed Cleveland, Beth Hammack, tuyên bố bà kỳ vọng lãi suất sẽ được giữ ổn định “trong một thời gian khá dài” do tình trạng bất ổn kinh tế đáng kể, và bà không thấy có sự cấp thiết phải điều chỉnh chính sách. Chủ tịch Fed Minneapolis, Neel Kashkari, nhấn mạnh “lạm phát vẫn còn quá cao”.
Chủ tịch Fed Boston, Susan Collins, tiết lộ rằng một kịch bản thay thế thậm chí có thể khiến Fed phải xem xét tăng lãi suất, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với quyết định giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp vừa qua. Chủ tịch Fed San Francisco, Mary Daly, thì nhấn mạnh các điều kiện kinh tế trong tương lai phụ thuộc vào thời gian kéo dài của cuộc xung đột Iran.
Đáng chú ý, cuộc họp gần đây nhất của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã chứng kiến số lượng người phản đối nhiều nhất kể từ năm 1992, với một nhóm quan chức không đồng tình với ngôn ngữ trong tuyên bố ngụ ý rằng động thái tiếp theo sẽ là cắt giảm lãi suất.
Tại châu Âu, những lo ngại về lạm phát cũng đang gia tăng. Thành viên Ban Điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Isabel Schnabel, cảnh báo ECB sẽ phải tăng lãi suất nếu cú sốc giá năng lượng từ cuộc chiến Iran lan rộng. Bà chỉ ra rằng các dấu hiệu gián đoạn chuỗi cung ứng đang tái xuất hiện và “tỷ lệ ngày càng tăng nhanh chóng” các công ty sản xuất châu Âu đang lên kế hoạch tăng giá.
Một thành viên khác của Hội đồng Thống đốc ECB, Joachim Nagel, thậm chí còn tuyên bố ECB có thể tăng lãi suất vào tháng 6 trừ khi triển vọng kinh tế cải thiện đáng kể. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Mexico (Banxico) được dự báo sẽ cắt giảm lãi suất sau khi dữ liệu lạm phát tháng 4 hạ nhiệt, một điểm sáng hiếm hoi trong bức tranh toàn cầu. Tại Australia, các nhà phân tích của Westpac nhận định Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) sẽ tiếp tục duy trì lập trường “diều hâu” do lạm phát dai dẳng và bất ổn từ Trung Đông.
Bức tranh toàn cầu đa chiều
Về mặt thương mại, Tổng thống Trump đã đặt ra thời hạn chót là ngày 4 tháng 7 để Liên minh châu Âu thực hiện phần của mình trong thỏa thuận Turnberry, cảnh báo nếu không tuân thủ, EU sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn đáng kể. Cùng lúc đó, các doanh nghiệp Mỹ đang thúc giục ông Trump can thiệp vào các quy định bảo vệ người tiêu dùng mới của EU, vốn bị coi là rào cản thương mại phi thuế quan.
Trong một diễn biến pháp lý quan trọng, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã bác bỏ vòng thuế quan toàn cầu 10% thứ hai của chính quyền Trump, phán quyết rằng chúng không được biện minh theo luật thương mại những năm 1970. Goldman Sachs dự kiến chính quyền sẽ kháng cáo trước ngày 12 tháng 5 và đánh giá tác động trước mắt đối với thị trường là hạn chế. Một phán quyết khác từ Chánh án Tòa án Tối cao John Roberts cũng gây chú ý khi ông tuyên bố tòa án tối cao “không hoạt động chính trị”, giữa lúc các quyết định về thuế quan của chính quyền đang bị kiện tụng khắp nơi.
Trên bình diện năng lượng và hạ tầng, những ảnh hưởng của chiến tranh đang buộc các quốc gia phải hành động. Đài Loan ước tính có đủ nguồn cung khí đốt ít nhất cho đến tháng 9, một nỗ lực trấn an trong bối cảnh tuyến vận tải biển bị đe dọa. Tại châu Âu, các mạng lưới điện đang tăng cường phòng thủ trước các nguy cơ phá hoại và tấn công mạng. Báo cáo từ New York Times chỉ ra cuộc chiến Iran đang thúc đẩy châu Âu đẩy nhanh lắp đặt các tấm pin mặt trời để giảm phụ thuộc năng lượng. Tổng thống Trump cũng tuyên bố bác bỏ mọi nhu cầu hạn chế xuất khẩu dầu mỏ sau khi dữ liệu cho thấy xuất khẩu tăng vọt.
Tại Nhật Bản, dữ liệu kinh tế công bố hôm thứ Sáu cho thấy tiền lương thực tế đã tăng tháng thứ ba liên tiếp trong tháng 3, tăng 1,0%, mang lại hy vọng cho BOJ.

Tuy nhiên, chỉ số Nhà quản trị Mua hàng (PMI) dịch vụ tháng 4 lại giảm xuống 51,0, mức thấp nhất 11 tháng, khi chi phí đầu vào do chiến tranh Trung Đông đẩy lên cao nhất trong 42 tháng. Những bất ngờ trong chính sách tiền tệ của Anh cũng được ghi nhận là tương đối lớn và đang ngày càng gia tăng, theo Financial Juice.

Về mặt địa chính trị, một loạt diễn biến đáng chú ý khác đồng loạt xuất hiện. Liên minh châu Âu được cho là đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán “tiềm năng” với Tổng thống Nga Vladimir Putin, theo Financial Times. Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận Lebanon và Israel sẽ tổ chức các cuộc đàm phán vào thứ Năm và thứ Sáu tuần tới tại Washington, giữa lúc Hezbollah tuyên bố đã chiến đấu trở lại một cách hiệu quả. Căng thẳng cũng gia tăng trên bán đảo Triều Tiên khi Bình Nhưỡng được cho là đang di chuyển các khẩu pháo có khả năng tấn công Seoul đến sát biên giới.
Ở một diễn biến khác, các công tố viên Pháp đã mở cuộc điều tra tư pháp đối với tỷ phú Elon Musk và nền tảng X. Tại Anh, cuộc bầu cử địa phương chứng kiến Công đảng chịu những tổn thất nặng nề ban đầu khi đảng Cải cách (Reform) vươn lên mạnh mẽ. Trong khi đó, một báo cáo kỳ lạ từ ZeroHedge cho biết các nhà lãnh đạo Cơ đốc giáo đã được tình báo Mỹ cảnh báo rằng việc ông Trump công bố hồ sơ về người ngoài hành tinh có thể “phá vỡ đức tin”.
Tại Trung Quốc, giới chức Bắc Kinh đang thắt chặt vòi tài chính đối với hoạt động buôn bán dầu mỏ của Iran trước thềm hội nghị thượng đỉnh Trump-Tập vào tuần tới, nơi kỳ vọng về một bước đột phá là rất thấp. Reuters dẫn các nguồn tin cho biết xuất khẩu của Trung Quốc có thể đã tăng tốc trong tháng 4 nhờ hoạt động tích trữ liên quan đến chiến tranh Iran. Bắc Kinh cũng vừa phát hành trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm với lợi suất 1,2295% và trái phiếu siêu dài hạn 30 năm với lợi suất 2,2412%.
Quỹ đầu tư công trị giá 1.000 tỷ USD của Ả Rập Xê Út (PIF) đã khai trương văn phòng tại Thượng Hải, đánh dấu bước tiến sâu hơn trong quan hệ tài chính giữa Riyadh và Bắc Kinh. Mỹ và Nam Phi cũng đã tổ chức các cuộc đàm phán về các thỏa thuận khai thác mỏ sau một năm căng thẳng.
Dòng vốn toàn cầu dịch chuyển, các ngân hàng và tập đoàn lớn chuyển mình
Cú sốc năng lượng từ Trung Đông đang tạo ra những gợn sóng lan tỏa khắp các thị trường mới nổi và phát triển. Dự trữ ngoại hối của Indonesia trong tháng 4 giảm xuống còn 146,2 tỷ USD, mức thấp nhất trong hai năm, buộc Tổng thống Philippines phải tuyên bố sẽ thúc đẩy chi tiêu công khi dữ liệu cho thấy nguy cơ lạm phát đình trệ.

Tại Ấn Độ, các nhà đầu tư nước ngoài ồ ạt rút vốn khỏi thị trường chứng khoán và trái phiếu, trong khi tỷ trọng nắm giữ trái phiếu Malaysia của các ngân hàng trung ương nước ngoài lại tăng lên mức kỷ lục. Singapore bất ngờ thắt chặt quy định chống đầu cơ lướt sóng nhà ở sau đợt tăng giá mạnh.

Trong lĩnh vực ngân hàng, OCBC của Singapore báo cáo lợi nhuận vượt ước tính nhờ phí quản lý tài sản và bảo hiểm tăng cao. Citigroup đang nhắm đến các quỹ phòng hộ và quỹ đầu tư tư nhân trong chiến lược mở rộng mảng ngoại hối. Goldman Sachs chứng kiến tỷ lệ nợ xấu trong quỹ tín dụng tư nhân của mình gia tăng. Tương tự, BlackRock cũng buộc phải cắt giảm 5% giá trị tài sản trong quỹ tín dụng tư nhân sau khi đối mặt với làn sóng rút vốn lên tới 85% từ quỹ Golub Gates.
Tại Australia, chính phủ công bố kế hoạch thắt chặt bảng điểm đánh giá hiệu suất các quỹ hưu trí. Tỷ phú Ấn Độ Piramal lên kế hoạch huy động 1 tỷ USD nợ nước ngoài cho ngân hàng ngầm của mình. Còn “vua trái phiếu” Jeffrey Gundlach thì đặt cược dài hạn vào một cuộc cải tổ nợ công Mỹ với các trái phiếu lãi suất thấp.
Công nghệ và AI: Những thương vụ tỷ đô định hình tương lai
Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo tiếp tục dâng cao với những con số khổng lồ. Công ty khởi nghiệp AI Anthropic đang cân nhắc một thỏa thuận gọi vốn mới có thể định giá công ty ở mức gần 1.000 tỷ USD, theo Financial Times, trong bối cảnh doanh thu tăng vọt. “Gã khổng lồ” Nvidia được cho là sẽ đầu tư tới 21 tỷ USD vào IREN trong một thỏa thuận cơ sở hạ tầng AI khổng lồ. Tổng giám đốc Nvidia, Jensen Huang, cũng úp mở rằng ông sẽ tham gia chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump nếu được mời.
Tuy nhiên, cơn sốt AI cũng đi kèm với những cơn đau tăng trưởng. Một báo cáo chỉ ra rằng cơn sốt chi tiêu 725 tỷ USD cho AI của các “ông lớn” công nghệ (Big Tech) đã đẩy dòng tiền tự do của họ xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ. Các gã khổng lồ Trung Quốc như Tencent và Alibaba cũng đối mặt với tăng trưởng chậm lại khi chi phí AI leo thang.
Cùng lúc đó, một sự cố tại trung tâm dữ liệu AWS ở Bờ Đông nước Mỹ (us-east-1) đã buộc Amazon phải khuyến cáo khách hàng chuyển sang các vùng sẵn sàng khác khi tiến độ khôi phục hệ thống làm mát diễn ra chậm hơn dự kiến. Cloudflare tuyên bố cắt giảm 20% nhân sự để đặt cược lớn vào AI, nhưng phản ứng của nhà đầu tư là không mấy tích cực.
Trên sàn chứng khoán, Macquarie của Australia lập kỷ lục khi lợi nhuận cả năm tăng vọt nhờ giá hàng hóa, đẩy cổ phiếu lên mức cao nhất mọi thời đại. Sony báo cáo lợi nhuận tài khóa 2025 tăng 13%, nhưng triển vọng cho năm tới lại thấp hơn kỳ vọng của thị trường do thua lỗ từ mảng xe điện và sự yếu kém của mảng game. Coinbase trượt giảm trong phiên giao dịch sau giờ làm việc khi sàn giao dịch tiền mã hóa này bất ngờ báo lỗ hàng quý.
GameStop gây sốc với thương vụ thâu tóm eBay đầy táo bạo. Celsius thì tăng vọt sau báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng và doanh thu kỷ lục. Trong khi đó, những người con trai của Tổng thống Trump ủng hộ một kênh đầu tư trị giá 1 tỷ USD nhắm vào các lĩnh vực mà cha họ đang thúc đẩy.
Tại một diễn biến pháp lý gây chú ý, Bộ Hiệu quả Chính phủ Mỹ (DOGE) do tỷ phú Elon Musk đứng đầu đã bị một thẩm phán chỉ trích gay gắt vì sử dụng AI để tìm ra 100 triệu USD tiền cắt giảm ngân sách. Và trong một góc tối của thị trường, tài sản số với các chiến lược như Hyperliquid ghi nhận sự tăng trưởng đột biến nhờ cơn sốt token HYPE.
Phần kết: Con đường phía trước của thị trường
Thị trường tài chính toàn cầu ngày 8 tháng 5 năm 2026 bước vào phiên giao dịch cuối tuần với một tâm lý thận trọng tột độ. Một mặt, hy vọng về một thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran vẫn chưa tan biến, khi cả hai bên đều khẳng định mong muốn tránh xung đột toàn diện và Pakistan vẫn đang nỗ lực không ngừng. Mặt khác, những diễn biến thực địa tại Hormuz, vụ tàu Trung Quốc bị tấn công, và thông tin tình báo về khả năng chịu đựng của Iran cho thấy khoảng cách giữa lời nói và hành động còn rất lớn.
Đối với giới đầu tư, báo cáo NFP tháng 4 sẽ là chất xúc tác tiếp theo, có khả năng định hình lại kỳ vọng về chính sách của Fed. Với lạm phát vẫn “quá cao” và thị trường lao động còn nhiều điểm nóng, khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026 ngày càng trở nên xa vời. Kịch bản “cao hơn trong thời gian dài hơn” thậm chí có thể chuyển thành “cao hơn và còn cao hơn nữa” nếu cú sốc năng lượng từ cuộc chiến Iran tiếp tục lan rộng và đẩy lạm phát lên cao.
Trong bối cảnh đó, sự biến động mạnh mẽ trên thị trường dầu mỏ, vàng, ngoại hối và cả các tài sản công nghệ cao dự kiến sẽ tiếp tục là đặc điểm nổi bật của các phiên giao dịch sắp tới. WikiFX sẽ tiếp tục theo dõi sát sao và cập nhật đầy đủ mọi diễn biến mới nhất đến quý độc giả.