Lời nói đầu:Quân đội Mỹ đánh chìm 16 tàu rải ngư lôi Iran tại eo biển Hormuz ngày 11/03 sau cảnh báo của Tổng thống Trump. Giá dầu biến động mạnh giữa căng thẳng leo thang tại tuyến đường vận chuyển dầu mỏ chiến lược toàn cầu.

Ngày 11/03, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các lực lượng nước này đã tiêu hành các cuộc tấn công nhắm vào tàu rải ngư lôi của Iran gần eo biển Hormuz, tiêu diệt tổng cộng 16 tàu. Chiến dịch diễn ra sau khi xuất hiện các báo cáo cho rằng Tehran đang tìm cách rải mìn tại tuyến đường hàng hải chiến lược này.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social yêu cầu Iran phải dỡ bỏ ngay lập tức bất kỳ quả thủy lôi nào nếu đã đặt, đồng thời cảnh báo sẽ có “hậu quả quân sự ở mức độ chưa từng thấy” nếu Tehran không hành động. Sau chiến dịch, ông Trump tuyên bố 10 tàu rải ngư lôi đã bị đánh chìm và “còn nhiều hơn nữa sẽ tiếp diễn”, trước khi con số chính thức được điều chỉnh lên 16.
Các hãng tin CNN và CBS News đưa tin Iran đã bắt đầu rải một số lượng hạn chế thủy lôi tại eo biển Hormuz trong những ngày gần đây, nhưng vẫn còn kiểm soát hơn 80% số tàu nhỏ và tàu rải ngư lôi, đủ khả năng thả hàng trăm quả mìn xuống tuyến đường này. Các ước tính về kho dự trữ thủy lôi của Iran dao động từ 2.000 đến 6.000 quả trong nhiều năm qua.
Theo công ty tư vấn năng lượng Kpler, eo biển Hormuz nằm giữa Oman và Iran đã chứng kiến khoảng 13 triệu thùng dầu thô vận chuyển mỗi ngày trong năm 2025, chiếm khoảng 31% tổng lưu lượng dầu thô bằng đường biển toàn cầu. Giá dầu đã tăng vọt lên gần 120 USD/thùng vào đầu tuần trước khi hạ nhiệt, với dầu WTI của Mỹ giao dịch ở mức 83,8 USD/thùng và dầu Brent ở mức 87,9 USD/thùng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Luật pháp Quốc tế Robert Strauss nhận định thủy lôi là vũ khí có lợi cho Iran tại eo biển Hormuz, có thể gây thiệt hại trực tiếp hoặc hoạt động như công cụ răn đe, buộc tàu thuyền đi vào làn đường có lợi cho Tehran. Một báo cáo của CIA được giải mật năm 2009 cho thấy Iran nhận thức được giới hạn trong khả năng tác chiến bằng mìn và đã áp dụng chiến lược sử dụng một vài quả mìn hoặc đe dọa rải mìn để ngăn chặn vận tải biển, đồng thời có thể dùng mìn để đẩy phí bảo hiểm lên cao và ngăn tàu đến các cảng Ả Rập.
Tuần trước, chi phí thuê tàu chở dầu siêu lớn ở Trung Đông đã tăng lên mức cao kỷ lục, khi các nhà cung cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh hàng hải ngừng bảo hiểm cho tàu hoạt động tại vùng Vịnh. Tổng thống Trump trước đó tuyên bố đã chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Mỹ cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh cho an ninh tài chính của mọi thương mại hàng hải qua vùng Vịnh, đồng thời cho biết Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt nếu cần thiết.
Tuy nhiên, hãng tin Reuters đưa tin Hải quân Mỹ đang từ chối các yêu cầu hộ tống gần như hàng ngày từ ngành vận tải biển với lý do rủi ro bị tấn công quá cao. Hải quân Mỹ đã cho ngừng hoạt động bốn tàu quét mìn lớp Avenger đóng tại Bahrain vào cuối năm 2025, và các tàu tác chiến ven biển lớp Independence được thay thế được đánh giá là không đáp ứng được yêu cầu của các nhiệm vụ chống mìn.