Tài khoản ngân hàng bị khóa vì giao dịch tiền số USDT, làn sóng phong tỏa vì dòng tiền P2P "bẩn"

Trần Ân, 29 tuổi, tại TP HCM, giao dịch tiền mã hóa trên Binance từ năm 2021. Anh thường bán USDT trực tiếp cho người mua qua P2P của sàn.

Cuối tháng trước, anh nhận email thông báo tài khoản ngân hàng bị khóa. Tiền lương và thu nhập làm thêm của anh bị mắc kẹt.

Ngân hàng giải thích một giao dịch bán USDT trước đó có dòng tiền bắt nguồn từ tài khoản bị nghi rửa tiền. Việc khóa được thực hiện theo yêu cầu của cơ quan chức năng, và các ngân hàng đều đang rà soát tương tự.

Sau 5 ngày cung cấp bằng chứng giao dịch, Ân mới được gỡ phong tỏa.

Tình cảnh này không cá biệt. Hai tháng qua, đặc biệt từ giữa tháng 10, nhiều người trong các hội nhóm tiền số phản ánh tài khoản ngân hàng bị khóa sau giao dịch P2P. Có trường hợp chưa được mở lại dù đã nhiều lần làm việc với ngân hàng.

Hữu Tính, 24 tuổi, tại TP HCM, bị khóa tài khoản từ cuối tuần trước. Nhà băng thông báo hồ sơ đã chuyển sang cơ quan công an để điều tra, chưa rõ thời điểm gỡ khóa. Các ngân hàng không phản hồi khi được hỏi về quy trình tạm khóa tài khoản liên quan đến giao dịch tiền số.

Mục lục

01

Diễn biến và rủi ro từ giao dịch P2P

02

Khuyến nghị pháp lý và bối cảnh thị trường

Diễn biến và rủi ro từ giao dịch P2P

Bà Jlo Trần, CEO Học viện Đào tạo VBI, cho rằng rủi ro của P2P là giao dịch tài sản mã hóa diễn ra thật, nhưng dòng tiền người bán nhận về có thể bắt nguồn từ lừa đảo hoặc thuộc diện bị truy vết.

Chẳng hạn, nhà đầu tư bán USDT nhận 100 triệu đồng qua ngân hàng. Giao dịch trên sàn hoàn tất bình thường, nhưng nếu khoản tiền xuất phát từ lừa đảo, tài khoản nhận tiền có thể bị kiểm soát để xác minh.

Theo bà, nhà đầu tư khó xác minh nguồn gốc tiền ở các mắt xích trước đó. Đối tác có hàng nghìn giao dịch và tỷ lệ hoàn thành cao giúp giảm rủi ro nhưng không đồng nghĩa dòng tiền có nguồn gốc hợp pháp.

Tuy nhiên, việc tài khoản bị khóa hoặc giao dịch bị xác định là đáng ngờ không đồng nghĩa khách hàng thực hiện hành vi rửa tiền.

Luật sư Lương Huy Hà, Giám đốc Công ty Luật TNHH Lawkey, làm rõ việc cá nhân dùng tài khoản thanh toán hợp pháp để chuyển tiền đồng mua bán tài sản mã hóa không bị pháp luật cấm và không mặc nhiên cấu thành rửa tiền. Tuy vậy, giao dịch vẫn phải tuân thủ quy định về thanh toán, tài sản mã hóa và phòng chống rửa tiền.

Ngân hàng có thể áp dụng biện pháp quản lý rủi ro, xác minh khách hàng, từ chối hoặc tạm dừng giao dịch trong những trường hợp phù hợp. Căn cứ tại Nghị định 52/2024, tài khoản thanh toán bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền.

Khuyến nghị pháp lý và bối cảnh thị trường

Để chứng minh giao dịch hợp pháp, nhà đầu tư cần làm rõ nguồn gốc tiền VND, nguồn gốc tài sản mã hóa và mối liên hệ giữa khoản tiền nhận được với giao dịch trên sàn. Tài liệu cần lưu gồm sao kê ngân hàng, chứng từ thu nhập, lịch sử lệnh P2P, thông tin đối tác, số lượng tài sản, tỷ giá, thời điểm chuyển khoản và lịch sử trao đổi.

Với giao dịch liên quan ví blockchain, nên lưu thêm địa chỉ ví và mã giao dịch TXID hoặc transaction hash. Luật sư khuyến nghị hạn chế nhận tiền từ tài khoản thứ ba không đứng tên đối tác, không cho mượn hoặc thuê tài khoản, không nhận hoặc chuyển tiền hộ.

Bối cảnh rộng hơn cho thấy đây không là hiện tượng riêng của Việt Nam. Dữ liệu từ Chainalysis cho thấy Việt Nam xếp thứ ba khu vực châu Á Thái Bình Dương về dòng tiền tiền mã hóa năm 2025, với tổng giá trị giao dịch khoảng 220 đến 230 tỷ USD, tăng 55% so với năm trước. Khoảng 17 đến 18 triệu người Việt, gần 20% dân số, đang nắm giữ hoặc sử dụng tài sản mã hóa.

Tại Ấn Độ, hơn 3.200 tài khoản đã bị khóa trong năm 2025 do gian lận liên quan P2P, và 90% được giải phóng trong vòng 30 ngày khi người dùng tuân thủ đúng quy trình. Nigeria cũng ghi nhận tình trạng đóng băng tài khoản hàng loạt khi cơ quan chức năng siết chặt kiểm soát dòng tiền P2P.

Về khung pháp lý trong nước, Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, lần đầu đưa tài sản số vào khuôn khổ pháp luật. Nghị quyết 05/2025 triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm với các giao dịch qua tổ chức được cấp phép.

Trước bối cảnh đó, bà Jlo Trần khuyến nghị nhà đầu tư chuyển từ tư duy “giao dịch thành công là được” sang “giao dịch phải giải trình được”. Nguyên tắc là đối tác phải xác định được, dòng tiền phải giải trình được và giao dịch phải chứng minh được.

Nguồn: VnExpress