Tin tức tổng hợp 02/06/2026: Thị trường toàn cầu bước vào tháng 6 với quá nhiều điểm nóng

Thị trường tài chính toàn cầu mở cửa phiên ngày thứ Ba trong trạng thái thận trọng tột độ, nơi những cơn gió ngược từ Trung Đông và những tín hiệu kinh tế vĩ mô phức tạp từ các nền kinh tế lớn cùng lúc định hình tâm lý nhà đầu tư.

Cú đảo chiều của dầu

Mở đầu phiên giao dịch, giá dầu duy trì được mức tăng ấn tượng từ ngày hôm trước, được tiếp sức bởi những lo ngại về nguồn cung khi eo biển Hormuz vẫn trong tình trạng phong tỏa trên thực tế, với hàng loạt tàu chở dầu cỡ lớn vẫn đang mắc kẹt. Các nhà phân tích của Goldman Sachs thậm chí đã chỉ ra rằng giá dầu đang trượt giảm đôi chút bất chấp Hormuz đóng cửa, bởi sức cầu từ Trung Quốc đang suy yếu đáng kể, tạo nên một lực kéo trái chiều trên thị trường năng lượng. Thế nhưng, chính những phát ngôn mang tính hai mặt từ Nhà Trắng đã tạo ra một “cú quay xe” đầy kịch tính trên biểu đồ giá.

Tổng thống Donald Trump, trong một tuyên bố có sức nặng, đã khẳng định các cuộc đàm phán với Iran “đang tiếp tục với tốc độ nhanh chóng” và bày tỏ sự lạc quan rằng một thỏa thuận có thể đạt được trong tuần này. Thông tin ngay lập tức kích hoạt làn sóng bán tháo chốt lời trên cả hai mặt hàng dầu Brent và WTI, đặc biệt khi hợp đồng tương lai dầu thô Mỹ không thể vượt qua ngưỡng kháng cự kỹ thuật quanh mức 94,20 USD, buộc giá phải kiểm tra lại các vùng giá trị thấp hơn.

Tuy nhiên, sự lạc quan này nhanh chóng bị dội một gáo nước lạnh. Giới giao dịch tỏ ra hoài nghi sâu sắc, đặt ra câu hỏi về “khoảng trống uy tín” (credibility gap) của những tuyên bố này, nhất là khi chỉ vài giờ trước đó, chính quyền Tehran đã kiên quyết cắt đứt mọi kênh trao đổi thông điệp với Washington, với lý do không thể có đối thoại khi hành động gây hấn vẫn tiếp diễn ở Lebanon.

Giữa vòng xoáy đối đầu, một vài tín hiệu ngoại giao riêng lẻ cũng bắt đầu xuất hiện. Iran đã bất ngờ lên tiếng đảm bảo an toàn cho tàu bè của Nhật Bản đi qua eo biển Hormuz, một động thái dường như nhằm duy trì mối quan hệ với các đối tác châu Á quan trọng. Tương tự, hãng vận tải dầu Hy Lạp Dynacom cũng đã bắt đầu chuẩn bị sẵn sàng các tàu chở dầu cho kịch bản eo biển Hormuz mở cửa trở lại, phản ánh một phần hy vọng mong manh trên thị trường vận tải biển.

Nhưng những diễn biến trên thực địa lại phủ bóng đen lên các nỗ lực ngoại giao. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã phát động các đợt tấn công mới nhằm vào Kuwait sau những cuộc không kích của Mỹ, với lời tuyên bố sẽ không dừng lại cho đến khi người lính Mỹ cuối cùng rời khỏi khu vực. Cùng lúc đó, dư luận quốc tế dậy sóng trước thông tin một tàu container khổng lồ mang cờ Panama đã bốc cháy và phát nổ trên vùng biển chiến sự, trong bối cảnh Hải quân Iran tuyên bố đã tấn công một tàu container khác. Hàn Quốc cũng đã lên tiếng phản đối vụ tấn công nhằm vào một tàu hàng trong khu vực Hormuz, cho thấy rủi ro không còn là lý thuyết mà đã trở thành mối lo thực tế với các tuyến vận tải quốc tế.

Mâu thuẫn này còn được đào sâu khi Tư lệnh Lực lượng Quds của Iran, ông Qaani, bất ngờ đưa ra cảnh báo rằng “các mặt trận khác có thể sẽ được kích hoạt”, một tuyên bố ẩn chứa đầy rủi ro leo thang xung đột khu vực. Thêm vào đó, các phân tích vệ tinh mới được công bố cho thấy Iran đã đào được nhiều hầm tên lửa ngầm hơn đáng kể so với những đánh giá trước đây, làm gia tăng lo ngại về năng lực răn đe và khả năng tiến hành một cuộc chiến tranh tiêu hao kéo dài của Tehran.

Những thông tin trái chiều này đã đẩy giá dầu vào thế giằng co, chốt phiên châu Á, giá dầu giảm nhẹ, nhưng các nhà phân tích hàng hóa tại Commerzbank vẫn quả quyết nâng mục tiêu giá dầu Brent lên 90 USD/thùng, với nhận định rằng sự gián đoạn tại Hormuz sẽ không thể sớm quay trở lại trạng thái trước chiến tranh. Giới phân tích nhấn mạnh rằng chỉ khi một thỏa thuận có tính đảm bảo an toàn đi qua Hormuz được ký kết thì dầu mới có cơ hội hạ nhiệt thực sự, còn nếu không, mọi nhịp giảm chỉ mang tính kỹ thuật.

Nguồn: Bloomberg

Song song với căng thẳng ở Hormuz, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã khiến nhà máy lọc dầu Ilsky của Nga tại vùng Krasnodar bốc cháy dữ dội, làm gián đoạn một phần công suất lọc dầu của Moscow ngay trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu đang cực kỳ mong manh.

Trong khi đó, xuất khẩu dầu thô của Mỹ đã lặng lẽ cán mốc kỷ lục trong tháng 5, đạt 5,6 triệu thùng mỗi ngày, được thúc đẩy bởi nhu cầu toàn cầu tìm kiếm nguồn thay thế khi cuộc chiến Iran thắt chặt nguồn cung toàn cầu. Các nhà nhập khẩu ở châu Á và châu Âu đang chạy đua tìm nguồn thay thế cho dòng dầu qua Hormuz, đẩy xuất khẩu dầu Mỹ lên những tầm cao mới.

Vàng mắc kẹt giữa hai lực kéo

Suốt phiên giao dịch, giá vàng giao ngay (XAU/USD) liên tục suy yếu, đánh mất động lực tăng từ đỉnh hai tuần và trượt xuống dưới ngưỡng 4.500 USD.

Nguồn: Bloomberg

Tuy nhiên, nhìn sâu hơn vào cấu trúc thị trường, vàng không hề rơi vào trạng thái bán tháo hoảng loạn. Các nhà phân tích tại Goldman Sachs và nhiều tổ chức tài chính lớn nhận định rằng kim loại quý này đang “bị mắc kẹt giữa hai câu chuyện đầy quyền lực”.

Một mặt, sự leo thang không ngừng ở Trung Đông, từ nguy cơ phong tỏa Hormuz kéo dài, các cuộc tấn công trả đũa qua lại giữa Iran và lực lượng Mỹ, cho đến những cảnh báo về việc kích hoạt các mặt trận mới, tất cả đều là chất xúc tác mạnh mẽ cho nhu cầu nắm giữ vàng như một lá chắn chống lại rủi ro hệ thống. Các phân tích từ thị trường chỉ ra rằng vàng vẫn duy trì được biến động lớn và nằm trong biên độ dao động hẹp, phản ánh tâm lý “chưa dám bán, nhưng cũng chưa vội mua thêm” của giới đầu tư.

Mặt khác, sức ép từ lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và kỳ vọng chính sách tiền tệ thắt chặt của Fed, vốn được củng cố bởi dữ liệu ISM sản xuất mạnh mẽ và áp lực giá cả leo thang, đang tạo ra một lực cản đáng kể lên giá vàng. Lợi suất trái phiếu tăng làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lời như vàng, qua đó thu hút dòng tiền quay trở lại thị trường trái phiếu.

Giới phân tích nhận định rằng, trong ngắn hạn, vàng sẽ tiếp tục dao động trong biên độ lớn, nhưng để bứt phá lên các đỉnh cao mới, thị trường cần một cú sốc địa chính trị thực sự vượt ngoài dự báo, hoặc một tín hiệu rõ ràng rằng Fed sẽ buộc phải đảo chiều chính sách tiền tệ.

Trên thị trường kim loại quý khác, giá bạc (XAG/USD) cũng ghi nhận diễn biến tương tự, đang trong quá trình kiểm định ngưỡng Fibonacci 23,6% quanh mức 75,75 USD, phản ánh sự lưỡng lự chung của toàn bộ nhóm tài sản trú ẩn trước những tín hiệu trái chiều từ đàm phán hòa bình và căng thẳng thực địa.

Cuộc chiến Lebanon và gánh nặng ngân khố

Trong một diễn biến ngoại giao khác, Tổng thống Trump thông báo đã có một cuộc điện đàm hiệu quả với các đại diện của Hezbollah, nơi lực lượng này lần đầu tiên bày tỏ sự đồng ý với một lệnh ngừng bắn toàn diện, nơi “mọi hành động xả súng sẽ dừng lại”. Thông tin này cũng được xác nhận chéo từ phía một quan chức Lebanon, người cho biết Beirut đã sẵn sàng và Hezbollah đã đồng ý với lộ trình hạ nhiệt căng thẳng do Mỹ đề xuất.

Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, chỉ ít giờ sau tuyên bố của ông Trump, đã có một phát biểu khẳng định Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) “sẽ tiếp tục hoạt động theo kế hoạch ở miền Nam Lebanon”. Sự mâu thuẫn trong thông điệp giữa Washington và Tel Aviv ngay lập tức làm dấy lên nghi ngờ về tính khả thi của một lệnh ngừng bắn thực sự.

Động thái này cũng diễn ra song song với việc Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố “lệnh ngừng bắn phải là một lệnh ngừng bắn không thể chối cãi trên mọi mặt trận”, bao gồm cả Lebanon, ngầm bác bỏ bất kỳ nỗ lực nào chỉ mang tính tạm thời hoặc cục bộ.

Sự đan xen giữa các lợi ích, các tuyên bố cứng rắn và các sáng kiến ngoại giao đã khiến phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị neo ở mức cao, đặc biệt khi khu vực này đang oằn mình trong một cuộc khủng hoảng nhân đạo với “biển lều” mọc lên ngay giữa lòng Beirut.

Một thông tin quan trọng vừa được hé lộ cho thấy kế hoạch thành lập quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá tới 1,8 tỷ USD của Tổng thống Trump, một sáng kiến được cho là nhằm đối phó với Iran, đã bất ngờ bị đình trệ do vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ chính các nghị sĩ Cộng hòa trong Quốc hội. Sự phản đối này tạo ra một lớp rủi ro chính trị mới chồng lên những bất ổn địa chính trị hiện hữu.

Trong một diễn biến liên quan đến chính sách trừng phạt và đàm phán, Tehran đã lên tiếng khẳng định vấn đề chuyển giao và xử lý uranium hoàn toàn không nằm trong dự thảo thỏa thuận mà phía Mỹ đưa ra.

ISM Mỹ lập đỉnh và nỗi lo giá cả

Rời khỏi “chảo lửa” Trung Đông, trái ngược với những lo ngại về suy thoái, lĩnh vực sản xuất của Mỹ đang cho thấy một sức sống mãnh liệt chưa từng thấy trong nhiều năm. Dữ liệu từ Viện Quản lý Cung ứng (ISM) cho thấy chỉ số PMI sản xuất tháng 5 đã tăng vọt lên 54%, từ mức 52,7 của tháng trước, mức cao nhất kể từ năm 2022, chính thức kéo dài chuỗi tăng trưởng ấn tượng nhất của ngành trong gần bốn năm. Chi tiết hơn, báo cáo từ S&P Global cũng xác nhận những “sự gia tăng đáng chú ý trong sản xuất và đơn đặt hàng mới”, củng cố niềm tin vào sự phục hồi của ngành công nghiệp Mỹ.

Nguồn: MishTalk

Sự lạc quan này, tuy nhiên, nhanh chóng vấp phải một thực tế phũ phàng: lạm phát. Báo cáo chi tiết từ ISM chỉ ra rằng có tới 66,3% doanh nghiệp báo cáo về việc phải trả giá đầu vào cao hơn, một con số đáng báo động phản ánh áp lực chi phí đang lan rộng trong toàn ngành. Điều này giải thích cho một nghịch lý đang tồn tại: các nhà sản xuất đang trải qua giai đoạn kinh doanh tốt nhất trong gần bốn năm, nhưng niềm tin của các lãnh đạo doanh nghiệp lại không thực sự song hành cùng sự bùng nổ đó.

Nguồn: MishTalk

Đào sâu hơn vào báo cáo, một điểm yếu cố hữu vẫn chưa được khắc phục: việc làm trong khu vực sản xuất đã co hẹp suốt 32 tháng liên tiếp, cho thấy đà phục hồi của ngành vẫn đang bỏ lại phía sau một bộ phận người lao động. Gánh nặng từ giá nhiên liệu tăng cao, chi phí nguyên vật liệu leo thang và sự bất định về chính sách thuế quan đang tạo ra một bức tường vô hình kìm hãm sự hưng phấn. Dữ liệu chi tiêu xây dựng cũng cho thấy mức tăng khiêm tốn 0,4%, một tín hiệu cho thấy nền kinh tế vẫn đang tăng trưởng nhưng không thực sự bùng nổ trên diện rộng.

Những con số này đổ thêm dầu vào ngọn lửa tranh luận về lộ trình chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), đặc biệt là trong bối cảnh có những đồn đoán về một đợt cải tổ nhân sự đầy tham vọng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro dưới thời Kevin Warsh.

Ở chiều ngược lại của Bắc Mỹ, bức tranh sản xuất Canada cũng ghi nhận sự tăng trưởng bền vững trong tháng 5. Tuy nhiên, ẩn sau đó là một thực tế đáng lo ngại hơn nhiều: GDP quý 1 của Canada đã giảm 0,1% theo năm hóa, nối tiếp một quý trước đó cũng đi xuống, qua đó đẩy nền kinh tế vào trạng thái mà nhiều nhà kinh tế gọi là suy thoái kỹ thuật. Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada, bà Rogers, đã lên tiếng xác nhận về “hai quý suy giảm GDP liên tiếp”, một phát biểu càng làm gia tăng áp lực lên các nhà hoạch định chính sách.

Bài toán cán cân thương mại và sự phụ thuộc vào thị trường năng lượng Mỹ, như lời Bộ trưởng LeBlanc nhấn mạnh về một thị trường dầu mỏ “hợp nhất Canada-Mỹ”, vẫn là chủ đề trọng tâm trong các cuộc đối thoại thương mại sắp tới với Đại diện Thương mại Mỹ Greer, nhất là khi sự bất định về thuế quan từ Washington vẫn còn là một rủi ro lớn.

Dấu chân lạm phát toàn cầu

Tại Úc, một loạt dữ liệu kinh tế quan trọng vừa được công bố đã làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về rủi ro tiền tệ. Đáng chú ý nhất, thành viên Hội đồng Quản trị Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA), ông Ian Harper, đã lên tiếng bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về việc “kỳ vọng lạm phát dài hạn đang có xu hướng tăng trở lại”, một phát biểu được giới phân tích đánh giá là cực kỳ “diều hâu”.

Lời cảnh báo này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi dữ liệu chính thức cho thấy chính phủ Úc đã quyết định nâng mức lương tối thiểu thêm 4,75%, một động thái nhằm bảo vệ người lao động trước tình hình giá cả leo thang nhưng lại làm dấy lên lo ngại về vòng xoáy lương-giá. Citi ngay lập tức tái khẳng định dự báo RBA sẽ buộc phải tăng lãi suất 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 8.

Thêm vào đó, các chỉ số kinh tế khác của Úc cũng đang vẽ nên một bức tranh ảm đạm. Thâm hụt tài khoản vãng lai quý 1 đã bất ngờ nới rộng lên 27,1 tỷ AUD, cao hơn dự báo, khi nhập khẩu công nghệ và nhiên liệu tăng vọt, trong đó có cả thiết bị cho các trung tâm dữ liệu. Chi tiêu chính phủ trong quý gần như không tạo thêm lực đỡ cho GDP, khiến gánh nặng tăng trưởng dồn nhiều hơn cho hộ gia đình và doanh nghiệp. Dữ liệu từ Cục Thống kê Úc (ABS) còn cho thấy số nhà được phê duyệt trong tháng 4 đã giảm 3,4% xuống chỉ còn 16.710 căn, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp giảm 1,3% trong quý.

Tất cả những con số này đang đè nặng lên triển vọng tăng trưởng GDP quý I, khiến đồng đô la Úc (AUD) suy yếu rõ rệt trước đồng USD vốn đang mạnh lên vì căng thẳng Lebanon. Trong khi đó, triển vọng nông nghiệp của Úc cũng kém sắc khi sản lượng lúa mì được dự báo giảm tới 26% do thời tiết bất lợi và chi phí chiến tranh leo thang.

Nguồn: Bloomberg

Tại Nhật Bản, câu chuyện tiền tệ còn nóng bỏng hơn bao giờ hết. Bộ trưởng Tài chính Katayama nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ với Washington trong việc giám sát thị trường ngoại hối, tuyên bố “luôn sẵn sàng hành động khi cần thiết”. Lời cảnh báo can thiệp này được đưa ra trong bối cảnh đồng Yên đang tiến gần đến bờ vực của một “sự sụp đổ lịch sử”, như nhận định từ các chuyên gia tại SMBC Nikko.

Đáng chú ý, Nhật Bản đã chi tổng cộng 11,7 nghìn tỷ yên trong tháng 4 và tháng 5 để hỗ trợ đồng nội tệ, mức can thiệp lớn nhất từ trước tới nay, nhưng hiệu quả đảo chiều vẫn chưa kéo dài và đồng Yên vẫn tiếp tục lao dốc. Áp lực lên đồng Yên càng gia tăng khi các nhà đầu tư tiếp tục đổ tiền vào trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB), với một cuộc đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm vừa diễn ra với nhu cầu vững chắc hơn mức trung bình 12 tháng, cho thấy dòng tiền vẫn đang tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn.

Nguồn: Bloomberg

Dữ liệu cơ sở tiền tệ tháng 5 cũng đã được Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) công bố, cung cấp thêm chất liệu cho các phân tích về lộ trình chính sách tiền tệ trong tương lai. Trong khi đó, lời kêu gọi BOJ nên tăng lãi suất vào tháng 6 và phát đi một lộ trình rõ ràng từ Giám đốc thị trường SMFG càng làm tăng thêm sự phức tạp trong bài toán điều hành chính sách.

Nguồn: Bloomberg

Tại châu Âu, bức tranh lạm phát và tăng trưởng tiếp tục cho thấy sự phân hóa sâu sắc. Kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng trong Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã có dấu hiệu hạ nhiệt trong tháng 4, theo khảo sát mới nhất từ Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

Cụ thể, kỳ vọng lạm phát một năm tới giữ ở mức 4,0%, kỳ vọng ba năm tới giảm nhẹ xuống 2,9% và kỳ vọng năm năm tới ở mức 2,4%. Đồng thời, kỳ vọng tăng thu nhập danh nghĩa trong 12 tháng tới lùi về 0,8%, trong khi kỳ vọng chi tiêu danh nghĩa lại tăng lên 4,3%, cho thấy người tiêu dùng vẫn chưa tin rằng áp lực giá cả đã thực sự được dập tắt. Thị trường đang hồi hộp chờ đợi số liệu lạm phát tháng 5 của Eurozone sắp được công bố, với dự báo khả năng cao ECB sẽ tiếp tục tăng lãi suất và phần lớn kỳ vọng này dường như đã được phản ánh vào giá, qua đó có thể hạn chế dư địa tăng của đồng Euro.

Trên mặt trận sản xuất, PMI sản xuất của Eurozone đã giảm xuống 51,6 từ mức 52,2, trong khi Đức chỉ nhích lên 50,1, tức vẫn quanh ngưỡng mở rộng nhưng đà tăng đã chậm lại rõ rệt. Điều đáng chú ý là chi phí đầu vào của doanh nghiệp châu Âu đã lên mức cao nhất trong bốn năm, còn tình trạng chậm trễ chuỗi cung ứng tệ nhất từ tháng 6 năm 2022, khiến áp lực giá bán lan rộng hơn.

Tại Anh, các nhà sản xuất cũng đang tăng giá với tốc độ nhanh nhất trong gần bốn năm, một tín hiệu cho thấy cú sốc năng lượng từ Trung Đông đang đi qua nhiều lớp kinh tế. Trái ngược với bức tranh ảm đạm chung, nền kinh tế Hà Lan ghi nhận một điểm sáng khi doanh số bán lẻ tháng 4 tăng 3,0% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, Tây Ban Nha, quốc gia thường được coi là “kẻ nổi loạn” của châu Âu, đã lên tiếng bảo vệ lập trường kiên quyết bác bỏ các chính sách của Tổng thống Trump, báo hiệu một mặt trận ngoại giao và thương mại căng thẳng khác trong nội bộ khối.

Xa hơn về phía Đông, số liệu kinh tế từ các khu vực khác cũng phát đi những tín hiệu không đồng nhất. Lạm phát tháng 5 của Indonesia tăng tốc, với chỉ số CPI lõi tăng lên 2,59% so với cùng kỳ năm ngoái. Hàn Quốc cũng chứng kiến lạm phát leo lên mức 3,1%, cao nhất trong 26 tháng, chủ yếu do giá xăng dầu và vé máy bay quốc tế tăng mạnh, củng cố lập trường diều hâu của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) và khiến kỳ vọng nâng lãi suất tại cuộc họp tới ngày càng lớn.

Ở chiều ngược lại, Thổ Nhĩ Kỳ ghi nhận nền kinh tế hạ nhiệt nhanh hơn dự kiến trong quý I, với GDP chỉ tăng 2,5% so với cùng kỳ, thấp hơn dự báo. PMI sản xuất tháng 5 của Thổ Nhĩ Kỳ đạt 49,8, mức cao nhất từ tháng 3 năm 2024 nhưng vẫn dưới ngưỡng 50, cho thấy nền kinh tế chưa rơi tự do nhưng vẫn còn cách rất xa một giai đoạn tăng trưởng ổn định.

Trong khi đó, tăng trưởng của Thụy Sĩ cũng chậm hơn dự báo. Sự phân hóa này đặt ra những thách thức lớn cho các nhà hoạch định chính sách, khi cuộc chiến chống lạm phát toàn cầu dường như vẫn còn một chặng đường dài và gập ghềnh phía trước.

Những mặt trận thầm lặng

Trong khi sự chú ý của thế giới đổ dồn vào Trung Đông, những điểm nóng địa chính trị khác vẫn âm ỉ cháy với những hệ lụy khó lường. Một cuộc không kích lớn của Nga trong đêm vào thủ đô Kyiv của Ukraine đã khiến ít nhất 51 người bị thương, trong đó 35 người phải nhập viện, theo thông báo của thị trưởng thành phố. Cuộc tấn công bằng tên lửa quy mô lớn này, một trong những đợt oanh kích nghiêm trọng nhất gần đây, là lời nhắc nhở rằng cuộc xung đột tại Đông Âu vẫn chưa có hồi kết và tiếp tục là một biến số rủi ro thường trực đối với thị trường năng lượng và ngũ cốc toàn cầu.

Cùng lúc đó, một tiết lộ gây chấn động từ Financial Times cho thấy Mỹ đang trong các cuộc thảo luận để gia tăng đáng kể việc triển khai vũ khí hạt nhân tại châu Âu. Động thái này, nếu được hiện thực hóa, sẽ đánh dấu một sự leo thang lớn trong thế trận răn đe hạt nhân của NATO và chắc chắn sẽ vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ Moscow, làm dấy lên viễn cảnh về một cuộc chạy đua vũ trang mới đầy nguy hiểm.

Tại châu Á, những căng thẳng âm ỉ cũng không kém phần phức tạp, khi Bộ trưởng Quốc phòng Philippines tuyên bố rằng Manila đang chuẩn bị cho một cuộc đấu tranh lâu dài với Trung Quốc về các yêu sách lãnh thổ, một vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của các tuyến hàng hải huyết mạch.

AI vẫn là lực đỡ lớn nhất của tâm lý thị trường

Trong lúc các sự kiện địa chính trị và vĩ mô chi phối tâm lý thị trường, công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic, đối thủ nặng ký của OpenAI, đã chính thức nộp hồ sơ IPO một cách bí mật, một động thái được giới phân tích tại Bloomberg đánh giá là sẽ giúp họ gia tăng khoảng cách dẫn trước trong cuộc đua AI và trở thành một trong những cái tên đầu tiên có thể ra thị trường công khai trước OpenAI.

Tuy nhiên, “cú nổ” lớn nhất lại đến từ gã khổng lồ Alphabet (công ty mẹ của Google). Tập đoàn này đã công bố kế hoạch huy động một lượng vốn khổng lồ lên tới 80 tỷ USD thông qua phát hành cổ phiếu, bao gồm một đợt chào bán “at-the-market” (ATM) trị giá 40 tỷ USD, để tài trợ cho tham vọng cơ sở hạ tầng AI của mình. Đáng chú ý, kế hoạch này còn bao gồm một thương vụ riêng với Berkshire Hathaway, cho thấy quy mô và tầm vóc của chiến lược huy động vốn lần này.

Cổ phiếu Alphabet giảm 0,8% vào cuối phiên giao dịch, sau khi tăng hơn gấp đôi trong 12 tháng qua - Nguồn: Bloomberg

Các chi tiết về thương vụ này, được hé lộ từ các nguồn tin thân cận, cho thấy một cuộc chạy đua vũ trang thực sự trong ngành công nghệ, nơi những khoản đầu tư khổng lồ là tấm vé duy nhất để bước vào sân chơi.

Thông tin này ngay lập tức khuấy đảo Phố Wall, giúp các chỉ số chứng khoán Mỹ một lần nữa lập đỉnh cao mọi thời đại trong phiên trước đó, được dẫn dắt bởi sự hưng phấn trong lĩnh vực công nghệ.

Cổ phiếu của BYD, nhà sản xuất xe điện hàng đầu Trung Quốc, cũng tăng vọt sau khi doanh số bán xe tháng 5 chấm dứt chuỗi suy giảm kéo dài 8 tháng, báo hiệu sự phục hồi mạnh mẽ tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới. Cùng với đó, Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, đã trấn an thị trường rằng công ty có thể đáp ứng được nhu cầu chip AI khổng lồ bất chấp những hạn chế về nguồn cung đang diễn ra, khẳng định công ty có đủ năng lực cung ứng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng mạnh của CPU và GPU. Đây là một tuyên bố như “liều thuốc an thần” cho giới đầu tư công nghệ, giúp thị trường tin rằng dòng tiền cho trung tâm dữ liệu, chip nhớ và hạ tầng AI vẫn còn đà đi lên, ngay cả khi cổ phiếu đã tăng rất mạnh.

Tuy nhiên, sự lạc quan này cũng đi kèm với những tín hiệu cảnh báo. Một chỉ báo trái chiều (contrarian indicator) của Bank of America đang tiến gần đến ngưỡng kích hoạt tín hiệu “bán”, khi sự lạc quan trên thị trường chứng khoán Mỹ chạm mức cao nhất kể từ tháng 2 năm 2025. Điều này cho thấy, bên dưới bề mặt của những kỷ lục, một bộ phận nhà giao dịch Phố Wall đang ngày càng trở nên “khó chịu” và lo ngại về một đợt điều chỉnh sắp xảy ra.

Sự thận trọng này còn được củng cố bởi những động thái pháp lý nhắm vào ngành AI, khi bang Florida trở thành bang đầu tiên của Mỹ đệ đơn kiện OpenAI và Sam Altman vì những cáo buộc liên quan đến an toàn sản phẩm, mở ra một mặt trận pháp lý mới đầy rủi ro cho ngành công nghiệp non trẻ này. Trong một diễn biến tư pháp khác, Andrew Left, một nhà đầu tư bán khống nổi tiếng và là người sáng lập Citron Research, đã bị bồi thẩm đoàn Mỹ kết tội gian lận chứng khoán, một phán quyết có thể tạo ra tiền lệ lớn trên Phố Wall.

Giữa dòng chảy vốn toàn cầu, một tín hiệu đáng chú ý khác đến từ Blackstone khi tập đoàn này tuyên bố đã đóng quỹ đầu tư cổ phần tư nhân châu Á lớn nhất từ trước đến nay với quy mô 13,1 tỷ USD, vượt mục tiêu ban đầu. Động thái này cho thấy các nhà đầu tư tổ chức vẫn đặt cược lớn vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của khu vực châu Á, bất chấp những cơn gió ngược từ địa chính trị và sự biến động của thị trường tiền tệ.

'Ván bài' thuế quan

Trong một diễn biến quan trọng khác, chính quyền Tổng thống Trump đã công bố những điều chỉnh mới trong chế độ thuế quan đối với nhôm, thép và đồng nhập khẩu vào Mỹ, với việc Tổng thống ký một sắc lệnh điều chỉnh thuế đối với một số mặt hàng kim loại. Tuyên bố từ Nhà Trắng nêu rõ việc cắt giảm thuế đối với một số mặt hàng nông nghiệp và thiết bị công nghiệp với lý do chi phí nông nghiệp gia tăng, nhưng đồng thời cũng điều chỉnh chế độ thuế đối với kim loại, được cho là nhằm bảo hộ lợi thế cho thép sản xuất trong nước đến năm 2027.

Động thái này ngay lập tức tác động đến thị trường hàng hóa cơ bản: giá nhôm toàn cầu vọt lên mức cao nhất trong bốn năm do thị trường thắt chặt, với rủi ro nguồn cung từ Trung Đông làm thị trường lo ngại mạnh hơn, trong khi các nhà giao dịch vẫn chưa tin rằng chuỗi cung ứng sẽ nhanh chóng quay về trạng thái bình thường. Giá đồng cũng giữ vững đà tăng và neo ở vùng cao.

Cùng lúc đó, Washington cũng đề xuất một mức thuế 25% đối với hàng hóa Brazil nhằm trừng phạt các hành vi thương mại mà Mỹ cho là không công bằng, với lý do từ rào cản thương mại số cho tới vi phạm sở hữu trí tuệ và phá rừng trái phép.

Trên thị trường ngoại hối, đồng USD neo ở mức cao trong phiên châu Á khi các nhà giao dịch hồi hộp chờ đợi tiến triển từ các cuộc đàm phán hòa bình Trung Đông. Sức mạnh của đồng bạc xanh đè nặng lên hầu hết các đồng tiền chủ chốt khác, từ đồng Yên Nhật đang lao dốc không phanh về sát vùng 160 yên đổi một USD, đồng Won Hàn Quốc suy yếu về sát mức đáy 17 năm, cho đến đồng đô la Úc và New Zealand liên tục “đi lùi” trước dữ liệu kinh tế trong nước kém sắc.

Một điểm sáng hiếm hoi đến từ đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc, khi đồng tiền này bất ngờ vọt lên mức cao nhất trong ba năm so với rổ tiền tệ, được hỗ trợ bởi dòng vốn đổ vào thị trường chứng khoán công nghệ Hồng Kông và Trung Quốc đại lục khi các nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội giữa cơn bão địa chính trị.

Nguồn: Bloomberg

Chỉ số Hang Seng Tech tăng hơn 3%, dẫn dắt đà hồi phục của thị trường châu Á, bất chấp việc phần lớn các chỉ số khác trong khu vực như MSCI châu Á Thái Bình Dương giảm 0,6%, Nikkei 225 giảm 1,9% và KOSPI có lúc lao dốc tới 3,3% trong phiên, phản ánh tâm lý chốt lời mạnh sau đợt tăng nóng của cổ phiếu công nghệ. Trên thị trường tiền mã hóa, Bitcoin và Ether cũng rơi xuống đáy hai tháng, cho thấy khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư không hề đồng đều giữa các lớp tài sản.

Bắc Kinh siết công cụ kinh tế và cuộc chơi công nghệ

Trong khi các thị trường toàn cầu đang chao đảo vì địa chính trị, Bắc Kinh tiếp tục mở rộng bộ công cụ kiểm soát kinh tế và công nghệ của mình. Trung Quốc vừa ban hành quy định mới siết chặt các thương vụ đầu tư ra nước ngoài liên quan đến công nghệ, dữ liệu và AI, đồng thời giữ quyền chặn hoặc đảo ngược các giao dịch bị xem là nhạy cảm về an ninh quốc gia.

Song song với đó, các nguồn tin cho thấy Bắc Kinh đang đẩy mạnh cho vay trong tháng 5 để xử lý tình trạng tín dụng yếu, còn các quy định bảo vệ bí mật thương mại mới đã bắt đầu bao trùm dữ liệu và thuật toán, đánh dấu một bước đi rất rõ theo hướng kiểm soát tài sản số và dòng chảy công nghệ. Đây là những động thái cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa các cường quốc đang ngày càng đi vào chiều sâu và trở thành một biến số dài hạn cho dòng vốn toàn cầu.