Lối thoát nào cho cuộc chiến Iran 2026?

Cuộc chiến Iran 2026 đã bước sang tuần thứ tám với một lệnh ngừng bắn mong manh đang trên đà sụp đổ, trong khi mỗi ngày trôi qua, thiệt hại kinh tế toàn cầu tiếp tục tích lũy theo cấp số nhân và chưa có ai thực sự nắm được lối thoát.

Khi “Epic Fury” châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng toàn cầu

Ngày 28 tháng 2 năm 2026, Mỹ và Israel chính thức khai hỏa chiến dịch mang tên “Operation Epic Fury” nhắm vào Iran, mở đầu bằng gần 900 đợt không kích chỉ trong 12 giờ đầu tiên. Các mục tiêu không dừng lại ở cơ sở hạt nhân hay kho vũ khí tên lửa. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei bị ám sát ngay trong đợt tấn công mở màn, cùng với đó là hàng loạt cơ sở quân sự và lãnh đạo cấp cao của Iran.

Phía Iran đáp trả bằng chuỗi tên lửa và drone trải rộng khắp Trung Đông, nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Qatar, Kuwait, UAE và Bahrain, cùng với cơ sở hạ tầng dầu mỏ của các quốc gia vùng Vịnh. Nhưng đòn đáp trả có sức nặng nhất và tác động lâu dài nhất lại không phải từ tên lửa. Iran chọn cách đóng cửa Eo biển Hormuz, khai thác đúng điểm yếu mà không một vũ khí thông thường nào có thể tạo ra được.

Đây là con đường thủy nơi khoảng 20 triệu thùng dầu thô đi qua mỗi ngày, tương đương gần 20% tổng lượng dầu thô giao dịch trên toàn cầu bằng đường biển. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đây là cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ thế giới. Giám đốc IEA Fatih Birol gọi đây là “cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất chúng tôi từng đối mặt.” Giá dầu thô Brent đã vượt mức 100 USD/thùng vào ngày 8 tháng 3 và leo đến đỉnh 126 USD/thùng, đánh dấu mức tăng hàng tháng lớn nhất từ trước đến nay trong lịch sử.

Điều đáng chú ý là toàn bộ kịch bản này diễn ra gần như đúng với những cảnh báo mà các cố vấn quân sự và tình báo của chính quyền Trump đã đưa ra trước khi chiến dịch khởi động, thế nhưng những khuyến nghị đó đã không được lắng nghe.

Lệnh ngừng bắn và bàn đàm phán tại Islamabad

Sau hơn sáu tuần chiến sự, một lệnh ngừng bắn hai tuần được thống nhất vào ngày 8 tháng 4 năm 2026, với Pakistan đóng vai trò trung gian chủ chốt. Thủ tướng Shehbaz Sharif, Tư lệnh Quân đội Asim Munir và Ngoại trưởng Ishaq Dar đã dẫn dắt quá trình hòa giải suốt nhiều tuần trước đó.

Iran bước vào bàn đàm phán với một bản đề xuất 10 điều khoản được soạn thảo như câu trả lời cho bản kế hoạch 15 điểm mà Mỹ gửi qua trung gian Pakistan. Theo CNN và The National News, kế hoạch của Tehran bao gồm những đòi hỏi mà bất kỳ nhà phân tích nào cũng sẽ nhận ra là cực kỳ khó nuốt với phía Washington: dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt sơ cấp và thứ cấp đối với Iran, trao quyền kiểm soát Eo biển Hormuz cho lực lượng vũ trang Iran, Mỹ rút toàn bộ quân khỏi khu vực Trung Đông, chấm dứt tấn công Iran và các đồng minh trong “Trục Kháng Chiến,” giải phóng khoảng 100 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, và một nghị quyết Hội đồng Bảo an LHQ mang tính ràng buộc pháp lý cho bất kỳ thỏa thuận nào đạt được.

Tổng thống Trump ban đầu gọi bản đề xuất là “cơ sở khả thi để đàm phán,” dù Nhà Trắng sau đó làm rõ rằng phiên bản Iran trao cho Trump khác với bản được công bố công khai.

Vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad diễn ra ngày 11 và 12 tháng 4, kéo dài 21 giờ đồng hồ với ba phiên, trong đó phiên đầu gián tiếp qua trung gian và hai phiên sau là tiếp xúc trực tiếp. Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu phái đoàn 300 người phía Mỹ, còn Tehran cử Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu phái đoàn 70 người. Kết quả: hai bên ra về tay trắng. Vance tóm tắt ngắn gọn: “Chúng tôi không thể đi đến một tình huống mà người Iran sẵn sàng chấp nhận các điều khoản của chúng tôi.”

Tàu Touska, lệnh phong tỏa và niềm tin vỡ vụn

Nếu vòng đàm phán đầu tiên kết thúc mà chưa có đổ vỡ nghiêm trọng, thì những gì xảy ra trong tuần tiếp theo đã đẩy cuộc khủng hoảng leo thang đáng kể.

Vào ngày 17 tháng 4, Iran tuyên bố mở lại Eo biển Hormuz cho tàu thương mại trong thời gian lệnh ngừng bắn ở Lebanon có hiệu lực. Đây là một tín hiệu tích cực hiếm hoi và là nhượng bộ mà Iran thực sự coi là điều kiện để tiếp tục đàm phán.

Phía Mỹ đã không đáp lại theo chiều hướng ấy. Thay vào đó, Tổng thống Trump tuyên bố tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với các tàu xuất phát từ hoặc cập cảng Iran. Ngày 13 tháng 4, Mỹ đã chính thức công bố phong tỏa hoàn toàn các cảng Iran, chiến dịch hải quân lớn nhất loại hình này kể từ thời Chiến tranh Triều Tiên. Tehran đảo chiều ngay lập tức, tái đóng cửa eo biển.

Hai ngày sau, vào chủ nhật ngày 19 tháng 4, căng thẳng leo thêm một nấc. Tàu khu trục tên lửa USS Spruance của Hải quân Mỹ nổ súng vào tàu hàng mang cờ Iran mang tên Touska ở Vịnh Oman sau khi tàu này không tuân thủ lệnh dừng trong vòng sáu tiếng đồng hồ. Theo tuyên bố của Trump trên Truth Social, Hải quân Mỹ “đã bắn một lỗ thủng vào buồng máy” trước khi lính Thủy quân lục chiến lên tàu tiếp quản. CENTCOM gọi đây là hành động “có chủ đích, chuyên nghiệp và tương xứng.”

Iran phản ứng gay gắt, gọi đây là “cướp biển có vũ trang” và cảnh báo sẽ đáp trả. Hãng thông tấn Tasnim liên kết với lực lượng an ninh Iran tuyên bố trên Telegram rằng “Lực lượng vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sớm đáp trả hành vi cướp biển có vũ trang này.” Không còn tàu hàng nào đi qua Eo biển Hormuz vào ngày hôm đó.

Câu hỏi đặt ra không chỉ là về tính hợp pháp của hành động này. Đây là sự nhất quán chiến lược: ngay thời điểm Washington đang cần Tehran tin tưởng để ngồi vào bàn đàm phán lần hai, Mỹ lại tiến hành một hành động mà Iran sẽ không thể không phản ứng.

Câu chuyện về đòn bẩy eo biển Hormuz của Iran

Để hiểu tại sao cuộc đàm phán lại phức tạp đến vậy, cần nhìn vào bản chất của đòn bẩy mà mỗi bên đang nắm giữ. Và thực tế là Iran đang kiểm soát yếu tố có sức nặng nhất trên bàn cờ hiện tại.

Eo biển Hormuz rộng chỉ 34 km ở điểm hẹp nhất, nhưng đây là điểm đi qua của gần 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ các nhà sản xuất lớn bao gồm Saudi Arabia, UAE, Iraq và Qatar. Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas ước tính rằng với kịch bản đóng cửa kéo dài, giá dầu WTI có thể tăng lên 98 USD/thùng và tốc độ tăng trưởng GDP toàn cầu có thể giảm 2,9 điểm phần trăm hàng năm trong quý II năm 2026. Đây là ước tính chưa bao gồm kịch bản xấu hơn nếu chiến sự leo thang.

Phần lớn thiệt hại kinh tế hiện tại đang đổ xuống châu Á, nơi phụ thuộc vào nguồn dầu từ Vùng Vịnh nhiều nhất. Nhưng theo IEA trong báo cáo tháng 4, tác động đang lan dần sang châu Âu và chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi chạm đến Mỹ. Saudi Arabia đã phần nào giảm nhẹ thiệt hại bằng cách xuất khẩu dầu qua đường ống nội địa sang Biển Đỏ. Nhưng đây cũng là điểm dễ bị tấn công tiếp theo nếu căng thẳng leo thang, vì Iran và lực lượng Houthi đã từng phối hợp nhắm vào Eo biển Bab-el-Mandeb.

Trong 3,5 tháng đầu năm 2026, giá dầu Brent đã trải qua hành trình chóng mặt từ 56 USD, vọt lên 119 USD rồi quay về vùng 95 USD. Hơn 200 tàu chở dầu đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư, không thể thông qua eo biển theo cách thông thường.

Cuộc khủng hoảng ngoài tầm nhìn của dầu thô

Nếu chỉ nhìn vào giá dầu, người ta dễ bỏ qua chiều sâu thực sự của cuộc khủng hoảng đang diễn ra. Eo biển Hormuz không chỉ là tuyến đường của dầu thô.

Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), Vùng Vịnh chiếm ít nhất 20% tổng xuất khẩu phân bón đường biển toàn cầu, và đặc biệt là 46% thương mại ure toàn cầu, loại phân bón nitơ được sử dụng phổ biến nhất thế giới. Giá ure đã tăng 50% kể từ khi chiến sự nổ ra vào cuối tháng 3. Bối cảnh quan trọng: đây là mùa gieo trồng của Bắc Bán Cầu, và Brazil, quốc gia chiếm gần 60% xuất khẩu đậu nành toàn cầu, phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn phân bón nhập khẩu, trong đó gần một nửa đi qua Hormuz.

Cú sốc Hormuz đang bóp nghẹt nguồn cung phân bón toàn cầu

WikiFX tham khảo, tổng hợp và thực hiện phân tích chuyên sâu về cú sốc Hormuz 2026, đứt gãy nguồn cung phân bón, giá urê tăng mạnh, rủi ro lương thực và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thông tin 2026-03-26

相关内容

Một yếu tố ít được nhắc đến nhưng có tầm ảnh hưởng sâu xa hơn: heli. Qatar cung cấp gần 1/3 sản lượng heli toàn cầu như một sản phẩm phụ của quá trình xử lý khí tự nhiên. Nghĩa là đang có khoảng 1/3 sản lượng heli toàn cầu bị gián đoạn bởi cuộc khủng hoảng này, và loại khí này là nguyên liệu không thể thay thế trong sản xuất chip bán dẫn, đặc biệt trong các hệ thống in thạch bản tia cực tím được sử dụng để sản xuất chip tiên tiến ở nút 3 nanomet trở xuống. Hàn Quốc, nơi đặt trụ sở của Samsung và SK Hynix, nhập khẩu khoảng 65% lượng heli từ Qatar và ước tính chỉ còn dự trữ đủ dùng trong sáu tháng.

Không chỉ dừng lại ở đó, nguồn cung nhôm từ khu vực Vịnh cũng bị gián đoạn. Khoảng 1/3 thương mại methanol toàn cầu đi qua Hormuz, gây gián đoạn chuỗi cung ứng nhựa, sơn và chất tổng hợp. Carnegie Endowment for International Peace chỉ ra rằng phân bón không được ưu tiên bảo vệ như dầu mỏ, và ngay cả khi các tàu dũng cảm vượt qua eo biển, thuyền trưởng cũng sẽ chọn dầu thô thay vì phân bón vì giá trị cao hơn.

Về nhiên liệu hàng không: giá dầu diesel và jet fuel đang tạo ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hơn cả xăng thông thường. Giá xăng bình quân tại Mỹ đã đạt 4,05 USD/gallon vào chủ nhật 20 tháng 4, và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thừa nhận với CNN rằng giá có thể không trở lại dưới 3 USD cho đến “năm sau.” Các hãng hàng không châu Âu được ước tính chỉ còn khoảng sáu tuần dự trữ nhiên liệu.

Tổ chức Thương mại và Phát triển LHQ (UNCTAD) nhận xét trong báo cáo của mình rằng chi phí vận tải, bảo hiểm và phí dịch vụ cảng tăng vọt đang truyền dẫn sang giá thực phẩm và tạo ra áp lực sinh hoạt đặc biệt nặng nề với các nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất. Theo UNCTAD, cơ chế lan truyền này giống với những gì đã xảy ra trong đại dịch COVID-19 và giai đoạn đầu cuộc chiến Ukraine năm 2022.

Israel, vận động hành lang và cái bẫy hai phía của Trump

Cuộc chiến Iran 2026 không thể hiểu đúng nếu tách rời khỏi vai trò của Israel và hệ thống vận động chính trị ủng hộ Israel tại Mỹ.

Về phía Israel, lập trường rõ ràng từ đầu đến nay: không có ý định thỏa hiệp. Nội các Netanyahu muốn Iran bị đánh bại một cách hoàn toàn, chứ không phải một thỏa thuận hòa bình có thể giúp Tehran phục hồi và lớn mạnh trở lại.

Trong suốt thời gian lệnh ngừng bắn, Israel tiếp tục tấn công Lebanon hàng ngày, nhắm vào Hezbollah và cơ sở hạ tầng. Tehran coi đây là vi phạm trực tiếp vào điều khoản lệnh ngừng bắn, bởi Iran yêu cầu lệnh ngừng bắn phải bao gồm toàn bộ mặt trận khu vực, bao gồm Lebanon. Từ góc độ chiến lược, Israel hiểu rõ rằng tiếp tục giữ Lebanon trong tình trạng xung đột nóng sẽ giới hạn đáng kể phạm vi nhượng bộ mà Iran có thể chấp nhận trong đàm phán với Mỹ.

Về phía Washington, bức tranh phức tạp hơn nhiều. Hành lang ủng hộ Israel tại Mỹ, dù đang mất dần ảnh hưởng trong diễn ngôn công khai so với thập kỷ trước, vẫn được các nhà phân tích chính trị đánh giá là giữ sức ảnh hưởng mạnh mẽ đối với chính sách thực tế, đặc biệt trong chính quyền Trump. Điều này tạo ra một cái bẫy hai phía mà Trump đang bị kẹp chặt: một bên là áp lực từ Israel và các đồng minh chính trị tại Mỹ không muốn thỏa thuận nào có lợi cho Iran, một bên là áp lực kinh tế ngày càng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026.

Trong kịch bản này, động lực kinh tế đang là đối trọng lớn nhất. Mỹ cần dầu Iran tiếp tục chảy ra thị trường để ổn định giá. Tuy nhiên, chính quyền Trump lại đang thực thi lệnh phong tỏa hải quân ngăn cản điều đó. Đây là một nghịch lý mà không có giải thích thỏa đáng nào từ phía Washington.

Bốn mục tiêu, bốn thất bại

Nhìn lại những mục tiêu ban đầu mà chiến dịch “Epic Fury” được thiết kế để đạt được, bức tranh hiện tại là một sự đối nghịch hoàn toàn với kịch bản được vẽ ra.

Mỹ bước vào cuộc chiến với bốn mục tiêu cốt lõi: xóa bỏ hoàn toàn năng lực làm giàu uranium của Iran, buộc Tehran ngừng hỗ trợ lực lượng ủy nhiệm bao gồm Houthi, Hamas và Hezbollah, loại bỏ kho tên lửa đạn đạo của Iran, và cuối cùng, thay đổi chế độ.

Sau gần tám tuần chiến sự, không mục tiêu nào được hoàn thành. Theo đánh giá của các nhà phân tích độc lập, chiến dịch không những không đạt mục tiêu mà còn đang tạo ra hậu quả ngược lại trong một số lĩnh vực.

Về vũ khí: bài học mà Iran rút ra từ cuộc chiến này sẽ là đầu tư nhiều hơn vào tên lửa, xây dựng thêm hầm chứa dưới lòng đất và phân tán năng lực phóng. Về hạt nhân: áp lực quân sự không làm Iran từ bỏ chương trình làm giàu uranium, mà ngược lại, có thể thúc đẩy Tehran nhìn nhận năng lực hạt nhân như một đảm bảo an ninh tối thượng. Và quan trọng nhất, về Eo biển Hormuz: trước ngày 28 tháng 2, Iran không kiểm soát Hormuz theo nghĩa có thể áp đặt “trạm thu phí” bằng đồng nhân dân tệ, nhưng bây giờ thì họ có.

Trên thực tế, dầu Iran vẫn được phép lưu thông trong giai đoạn đầu lệnh ngừng bắn chính xác vì Mỹ cần nguồn cung đó trên thị trường để tránh cú sốc giá, điều này lại làm nổi bật thêm nghịch lý trong chiến lược của Washington.

Islamabad lần hai và cơn đau đầu của vòng đàm phán tiếp theo

Vào hôm nay, ngày 21 tháng 4, lệnh ngừng bắn 14 ngày sắp hết hạn trong vòng chưa đầy 48 giờ nữa. Sau một loạt căng thẳng leo thang liên quan đến sự kiện tàu Touska và việc Iran tái đóng cửa Hormuz cuối tuần qua, Iran vào phút chót đã đồng ý cử đại diện đến Islamabad cho vòng đàm phán thứ hai, dù lập trường ban đầu là từ chối tham gia.

Tuy nhiên, bầu không khí đàm phán không thể nói là thuận lợi. Iran công khai cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn ngay từ ngày đầu thực thi, dẫn ra hai bằng chứng: lệnh phong tỏa hải quân áp đặt từ ngày 13 tháng 4 và vụ bắt giữ tàu Touska. Tehran khẳng định nếu Mỹ tiếp tục những gì Iran định nghĩa là hành động xâm lược, lực lượng Iran sẽ đáp trả tương ứng. Pakistan tỏ ra “thận trọng lạc quan,” nói rằng mục tiêu trước mắt có thể chỉ là đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn và xây dựng khung đàm phán cho các tuần tiếp theo, thay vì đạt được một giải pháp toàn diện.

Nhưng kể cả mục tiêu khiêm tốn đó cũng không đơn giản. Bởi vì khoảng cách giữa hai bản đề xuất vẫn còn rất xa. Theo CNN, phiên bản 15 điểm của Mỹ bao gồm yêu cầu Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, giao nộp toàn bộ uranium đã làm giàu, hạn chế năng lực quốc phòng, chấm dứt tài trợ cho các nhóm ủy nhiệm và thừa nhận quyền tồn tại của Israel, những điều mà một quan chức Iran mô tả là “phần lớn quá mức, phi thực tế và vô lý.”

Ngay cả trên vấn đề hạt nhân, nơi mà cả hai phía đều muốn đạt được gì đó cụ thể, căng thẳng vẫn rất lớn. Mỹ và Israel muốn Iran hoàn toàn từ bỏ năng lực làm giàu uranium và chuyển toàn bộ uranium đã làm giàu đến mức 60% ra khỏi đất nước. Iran bác bỏ cả hai yêu cầu này. Phương án khả thi nhất hiện tại theo đánh giá của nhiều chuyên gia là một phiên bản cải tiến của JCPOA, nhưng ngay cả kịch bản “tốt nhất” đó cũng sẽ đối mặt với sự phản đối quyết liệt từ Israel và các đồng minh chính trị của họ tại Washington.

Khi kinh tế là đồng hồ đếm ngược

Điều có thể cuối cùng buộc các bên phải tìm đến một thỏa thuận không nằm ở bàn đàm phán, mà nằm ở bảng cân đối kinh tế toàn cầu.

Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới, “Chiến lược phòng thủ theo báo cáo Rủi ro Toàn cầu 2026 đặt đối đầu địa kinh tế là một trong những động lực chính dẫn đến chuyển đổi chính sách kinh tế và công nghiệp.” Cuộc khủng hoảng Hormuz đang tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu theo những cách mà sẽ khó đảo ngược ngay cả sau khi eo biển mở cửa trở lại.

Nền kinh tế Mỹ có sức chịu đựng lớn hơn so với châu Á và một phần châu Âu, nhưng tác động đang lan dần. Tính đến cuối tháng 4, IMF ước tính Anh sẽ là nền kinh tế G7 chịu tác động nặng nề nhất, với tăng trưởng năm 2026 được điều chỉnh từ 1,3% xuống còn 0,8%. Hàn Quốc đã tung ra gói ngân sách bổ sung 26,2 nghìn tỷ won (khoảng 17 tỷ USD) để đệm đỡ cú sốc. Nhiều nước châu Á đã phải kêu gọi người dân tiết kiệm năng lượng.

Đối với Trump, những con số này có ý nghĩa chính trị trực tiếp. Bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 là áp lực hiện hữu không thể bỏ qua, và một cuộc suy thoái kinh tế do leo thang chiến tranh sẽ là một vết thương chính trị khó hàn gắn. Đây chính là lý do tại sao, bất chấp mọi căng thẳng, vẫn có khả năng một thỏa thuận nào đó sẽ được hình thành trước khi mọi thứ thực sự đổ vỡ.

Lệnh ngừng bắn vô thời hạn hay hòa bình thực sự?

Có một kịch bản trung gian mà nhiều nhà quan sát hiện đang coi là kết quả thực tế nhất: không phải chiến tranh leo thang, cũng không phải hòa bình toàn diện, mà là một “xung đột đông cứng” với lệnh ngừng bắn được gia hạn vô thời hạn trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục kéo dài không có hồi kết.

Kịch bản này không giải quyết được gì, nhưng nó có thể mua thêm thời gian. Vấn đề với kịch bản này là nó cũng giúp Israel có thêm thời gian để tiếp tục tạo sức ép, cả về mặt quân sự tại Lebanon lẫn về mặt chính trị tại Washington. Và trong một cuộc xung đột kéo dài, Iran sẽ tiếp tục nâng cấp năng lực tên lửa và củng cố kiểm soát Hormuz, trong khi nền kinh tế toàn cầu tiếp tục gánh chịu thiệt hại tích lũy.

Khả năng duy nhất có thể tạo ra thỏa thuận thực sự, theo phân tích của nhiều chuyên gia, là khi cả hai phía cùng nhìn thấy “mép vực” rõ ràng: tức là khi thiệt hại kinh tế đủ trầm trọng để Trump sẵn sàng đặt áp lực lên Israel và chấp nhận nhượng bộ đáng kể với Iran, thay vì những thỏa hiệp bên lề. Cả Saudi Arabia lẫn các nền kinh tế châu Á cũng đang âm thầm nhưng mạnh mẽ thúc đẩy một giải pháp đàm phán, bởi họ đang phải trả giá đắt nhất trong cuộc chiến mà không phải bên tham chiến.

Kết luận: Một mớ hỗn độn có hệ thống

Nhìn lại toàn bộ cục diện tám tuần sau ngày “Epic Fury” khai hỏa, điều nổi bật nhất không phải là sức tàn phá quân sự mà là chiều sâu của sự lầm tính chiến lược.

Mỹ bước vào cuộc chiến với niềm tin rằng Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng trước sức mạnh quân sự vượt trội và áp lực chế độ sẽ tự tan rã. Thực tế là Iran không sụp đổ, không từ bỏ, và sau tám tuần đang ngồi vào bàn đàm phán ở thế mạnh hơn, không yếu hơn: kiểm soát điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới và đòi hỏi một thỏa thuận đầy đủ từ vị thế người chiến thắng, chứ không phải kẻ xin hòa.

Iran hiểu rõ một điều: thời gian đang đứng về phía họ. Mỗi ngày lệnh ngừng bắn kéo dài mà chưa có thỏa thuận, thiệt hại kinh tế toàn cầu tăng lên và áp lực chính trị lên Washington cũng tăng theo. Đây là lý do tại sao mà John Mearsheimer, Chris Hedges, và nhiều nhà phân tích độc lập khác đều nhận định rằng leo thang chiến sự sẽ chỉ có lợi cho Iran, không phải Mỹ.

Với những gì đang diễn ra tại Islamabad trong 48 giờ tới, thị trường tài chính và hàng hóa toàn cầu sẽ theo dõi sát sao mọi tín hiệu. Một lệnh ngừng bắn được gia hạn, dù không có thỏa thuận thực chất, sẽ là tín hiệu giảm căng thẳng ngắn hạn. Ngược lại, nếu cuộc đàm phán thất bại và lệnh ngừng bắn hết hạn mà không có thỏa thuận, “con tàu Titanic” sẽ tiến thêm một bước rõ ràng hơn về phía tảng băng.

Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến thị trường hàng hóa, chuỗi cung ứng năng lượng, phân bón, bán dẫn hoặc vận tải biển, theo dõi chặt chẽ diễn biến của vòng đàm phán Islamabad lần hai trong những giờ tới là ưu tiên không thể bỏ qua.

Nguồn tham khảo

1. https://iea.blob.core.windows.net/assets/f7785a70-754e-49d9-bf47-3c44cf77ca98/-14APR2026_OilMarketReport_Free_version.pdf
2. https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Strait_of_Hormuz_crisis
3. https://en.wikipedia.org/wiki/Islamabad_Talks
4. https://edition.cnn.com/2026/04/08/middleeast/us-iran-ceasefire-explainer-war-intl-hnk
5. https://www.atlanticcouncil.org/dispatches/15-charts-that-explain-why-the-strait-of-hormuz-shutdown-matters-for-the-global-economy/
6. https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-19/trump-says-us-seized-iranian-ship-blew-hole-in-its-engine-room
7. https://www.newsweek.com/trump-us-navy-seizes-iranian-ship-naval-blockade-11851189
8. https://www.dallasfed.org/research/economics/2026/0320
9. https://www.capital-times.com/en/2026/04/20/the-hormuz-shock-why-the-strait-blockade-is-changing-the-rules-of-the-oil-market/
10. https://www.weforum.org/stories/2026/04/beyond-oil-lng-commodities-impacted-closure-hormuz-strait/
11. https://lodi411.com/lodi-eye/beyond-oil-the-hidden-supply-crisis-in-the-strait-of-hormuz/
12. https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/fertilizer-iran-hormuz-food-crisis
13. https://edition.cnn.com/2026/04/19/world/live-news/iran-war-us-trump-hormuz
14. https://unctad.org/publication/strait-hormuz-disruptions-implications-global-trade-and-development
15. https://chrishedges.substack.com/p/is-there-a-way-out-of-the-iran-war
16. https://arabcenterdc.org/resource/epic-fury-washingtons-contradictory-war-aims-in-iran/
17. https://www.aljazeera.com/news/2026/4/20/pakistan-ready-for-multi-day-us-iran-talks-but-tehran-unsure-about-joining
18. https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/us-iran-ceasefire-deal-what-are-the-terms-and-whats-next