Theo dõi xu hướng thị trường ETO | Năm dư chấn kéo dài của cuộc chiến Mỹ - Iran

Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran chưa thể làm giảm tác động lan rộng của xung đột. Những ảnh hưởng lên thị trường toàn cầu và trật tự quốc tế mới chỉ bắt đầu bộc lộ.

Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cảnh báo cuộc chiến sẽ để lại hệ lụy dài hạn, làm chậm tăng trưởng, đẩy chi phí năng lượng và tài chính tăng, đồng thời gia tăng áp lực nợ công toàn cầu.

Sự thống trị đơn phương của Mỹ ở Trung Đông đã suy yếu.

Về quân sự, Mỹ và Israel vẫn chiếm ưu thế, nhưng chưa đạt được mục tiêu chiến lược là nhanh chóng tái định hình khu vực. Iran cũng không chấp nhận các yêu cầu như dừng chương trình hạt nhân hay mở hoàn toàn eo biển Hormuz.

Thay vì bị đẩy vào thế bị động, Iran đang tận dụng cơ chế kiểm soát mới tại eo biển Hormuz, cho phép thông quan có chọn lọc và thu phí. Ngay ngày đầu ngừng bắn, hơn 200 tàu chở dầu vẫn chờ được cấp phép. Phía Abu Dhabi cũng xác nhận eo biển “chưa hoàn toàn mở”, cho thấy dù giá dầu đã hạ nhiệt, giai đoạn ổn định như trước xung đột khó có thể quay lại sớm.

Những rạn nứt nội bộ của NATO ngày càng trở nên rõ rệt.

Khác với các cuộc khủng hoảng trước, lần này NATO không có phản ứng thống nhất ủng hộ Mỹ. Các đồng minh châu Âu không đáp ứng kỳ vọng về hỗ trợ căn cứ, hộ tống và phối hợp tác chiến. Điều này khiến áp lực của Mỹ không chỉ dồn lên Iran mà còn bộc lộ rõ những rạn nứt về sự gắn kết và độ tin cậy trong NATO.

Truyền thông Mỹ cho biết Tổng thống Trump không hài lòng với sự dè dặt của châu Âu và nhiều lần ám chỉ khả năng xem xét lại vai trò của Mỹ trong NATO, bao gồm cả việc giảm quân hoặc điều chỉnh cam kết. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo nguy cơ rạn nứt, trong khi Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã tới Washington nhằm trấn an, nhưng nghi ngại vẫn còn.

Những căng thẳng này không chỉ bắt nguồn từ xung đột Iran mà còn tích tụ từ tranh chấp thương mại, bất đồng ngoại giao và xu hướng biệt lập gia tăng tại Mỹ. Hệ quả là khoảng cách chiến lược ngày càng rõ: Mỹ giảm sẵn sàng bảo đảm an ninh cho châu Âu, còn châu Âu cũng thận trọng hơn trong việc hỗ trợ chiến lược của Mỹ tại Trung Đông.

Khủng hoảng năng lượng đang thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo

Tại châu Âu, 9 quốc gia cam kết phát triển tới 300 GW điện gió ngoài khơi vào năm 2050. Pháp đã mở thầu 12 GW dự án năng lượng tái tạo, trong đó 10 GW là điện gió ngoài khơi. Vương quốc Anh cũng đã bãi bỏ thuế nhập khẩu với 33 loại linh kiện điện gió ngoài khơi từ ngày 1/4 nhằm giảm chi phí chuỗi cung ứng.

Trong 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tăng 21,8%, dẫn đầu là xe điện, pin lithium và thiết bị năng lượng mặt trời. Khi các nước đẩy mạnh tự chủ năng lượng, nhu cầu với công nghệ năng lượng sạch của Trung Quốc dự kiến sẽ tăng mạnh.

Hệ thống đồng USD đang chịu áp lực ngày càng gia tăng

Mỹ công bố mục tiêu kiềm chế hạt nhân Iran, nhưng sâu xa là kiểm soát tuyến năng lượng và quyền định giá dầu, nền tảng của hệ thống petrodollar. Nói cách khác, đây không chỉ là vấn đề an ninh mà còn liên quan đến quyền lực tài chính toàn cầu gắn với đồng USD.

Giá vàng và dầu đang được điều chỉnh lại.

Trong các khủng hoảng trước, vàng thường tăng mạnh nhờ vai trò trú ẩn. Tuy nhiên, lần này khác biệt khi xung đột diễn ra tại trung tâm năng lượng toàn cầu. Giá dầu tăng vọt trước, trong khi vàng biến động mạnh do tác động trái chiều từ tin ngừng bắn và kỳ vọng lãi suất.

Giai đoạn đầu, thị trường phản ứng theo lạm phát từ giá dầu tăng và kỳ vọng duy trì lãi suất cao, khiến đà tăng của vàng bị hạn chế.

Về dài hạn, dầu và vàng khó tách rời. Dù giá dầu có thể hạ nhiệt, các yếu tố như rủi ro vận chuyển, phí bảo hiểm và điều chỉnh tồn kho khiến giá khó quay lại mức thấp trước xung đột.

Trong khi đó, vàng có xu hướng mạnh lên theo thời gian, nhờ lo ngại phi đô la hóa, tăng trưởng chậm và áp lực tài chính gia tăng, dù chịu áp lực ngắn hạn từ lãi suất và USD.

Một cuộc xung đột kết thúc, nhưng trật tự toàn cầu đang được viết lại.

Tác động chính của xung đột Mỹ–Iran không nằm ở chiến trường, mà ở việc tái định hình khung định giá toàn cầu. Năng lượng bước vào giai đoạn biến động cao, liên minh bị đánh giá lại, hệ thống USD chịu áp lực và tài sản ngày càng phân hóa. ETO Markets sẽ tiếp tục theo dõi mối liên kết giữa năng lượng, tiền tệ và tài sản rủi ro, nhằm hỗ trợ nhà đầu tư nhận diện xu hướng và quản trị rủi ro trong môi trường bất ổn.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm

Thông tin trong tài liệu này chỉ mang tính tham khảo và không phải là khuyến nghị đầu tư hay đề nghị mua bán bất kỳ sản phẩm tài chính nào. ETO Markets không đảm bảo tính chính xác, đầy đủ hoặc kịp thời của thông tin và không chịu trách nhiệm cho bất kỳ tổn thất nào phát sinh từ việc sử dụng nội dung này.