Lệnh phong tỏa bắt đầu phát huy tác dụng, khủng hoảng dầu mỏ liệu có hạ nhiệt?

【Biểu đồ 1: Tác động của tình hình năng lượng và dầu mỏ toàn cầu】Lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran ngày càng phát huy tác dụng

Trong các bài phân tích trước, tác giả đã nhiều lần đề cập rằng các biện pháp phong tỏa của Mỹ đối với Iran đang dần phát huy hiệu quả. Đến nay, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã kéo dài khoảng 6 tháng. Mặc dù các bên từng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vào tháng 6 năm nay, nhưng cho đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có một thỏa thuận hòa bình mới nào được ký kết.

Trong thời gian này, Iran cũng phải đối mặt với quá trình điều chỉnh và xử lý hàng loạt vấn đề nội bộ. Một số thông tin cho thấy lập trường của Tehran có thể bắt đầu dao động trước những thay đổi của tình hình trong nước.

Liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz, Mỹ và Iran đã nhiều lần xảy ra đụng độ tại khu vực này, khiến lưu lượng tàu thuyền qua lại liên tục sụt giảm. Trong thời gian qua, số tàu đi qua khu vực trung bình chỉ còn hơn 10 chiếc mỗi ngày.

Điều này cho thấy cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu khó có khả năng sớm kết thúc trong ngắn hạn. Những căng thẳng kéo dài cũng đã đẩy giá dầu từ vùng khoảng 70 USD vào giữa tháng 6 lên quanh mức 90 USD hiện nay, phản ánh rõ mức độ ảnh hưởng sâu rộng của cuộc đối đầu địa chính trị này đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

【Biểu đồ 2: Diễn biến giá dầu từ tháng 6 đến tháng 9】Vấn đề hạt nhân trở thành nút thắt của đàm phán, hai bên vẫn chưa thể đạt đồng thuận sau nhiều tháng

Nguyên nhân cốt lõi khiến các cuộc đàm phán hòa bình lần này chưa thể đi đến một thỏa thuận vẫn nằm ở bất đồng giữa hai bên về việc Iran có được phép sở hữu vũ khí hạt nhân hay không.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần công khai nhấn mạnh rằng việc Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân là giới hạn không thể vượt qua của Washington. Tuy nhiên, sau nhiều vòng đàm phán, hai bên vẫn chưa thể thu hẹp khác biệt và đạt được lập trường chung về vấn đề này.

• Theo tuyên bố mới nhất của Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright, Washington đến nay vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể trong việc xây dựng một thỏa thuận với Iran nhằm hạn chế khả năng nước này sở hữu vũ khí hạt nhân. Nếu các nỗ lực ngoại giao không mang lại kết quả, Mỹ có thể lựa chọn biện pháp trực tiếp phá hủy năng lực hạt nhân của Iran nhằm ngăn chặn nước này phát triển vũ khí hạt nhân.

• Về phía Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán, khi đề cập đến cuộc chiến bùng phát sau tiến trình đàm phán giữa Iran và Mỹ, thừa nhận rằng tình hình chiến sự hiện nay đang gây ra những tác động nghiêm trọng đối với nền kinh tế Iran.

Từ những phát biểu của hai bên có thể thấy, tác động của cuộc xung đột không chỉ giới hạn ở những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu, mà còn trực tiếp lan sang tỷ giá hối đoái, lạm phát, việc làm và chi phí sinh hoạt của người dân.

Iran hiện là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC). Khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu trước đây phải đi qua tuyến đường liên quan đến Iran, nhưng sau khi chiến tranh nổ ra, tuyến vận chuyển này đang bị cản trở đáng kể.

【Biểu đồ 3: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ | Nguồn: Investing.com】Dữ liệu cho thấy tác động rõ rệt từ xung đột năng lượng

Xung đột tại Trung Đông đã khiến giá năng lượng tăng mạnh. Trong tháng 7, giá năng lượng vẫn tăng khoảng 14,7% so với cùng kỳ năm trước, trở thành một trong những động lực chính đẩy CPI tổng thể đi lên.

Tuy nhiên, sau tháng 6, giá năng lượng bắt đầu hạ nhiệt, qua đó góp phần làm giảm áp lực lạm phát chung. Xét trên phương diện kinh tế, lạm phát hiện vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), nhưng đã giảm đáng kể so với mức đỉnh ghi nhận trong tháng 6.

Trong tuần này, thị trường cần đặc biệt chú ý đến dữ liệu CPI tháng 8 của Mỹ, dự kiến công bố ngày 11/9. Trọng tâm sẽ nằm ở hai yếu tố: liệu quá trình giảm giá năng lượng có bị trì hoãn hay không và lạm phát cơ bản có tiếp tục hạ nhiệt hay không.

Tình hình Trung Đông vẫn là biến số quan trọng nhất. Do đó, thị trường cũng cần tiếp tục theo dõi liệu giá dầu có duy trì ở mức cao trong thời gian tới hay không.

Theo quan điểm của tác giả, nếu lạm phát tiếp tục tiến về dưới ngưỡng 3%, điều này sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho các tài sản rủi ro và củng cố kỳ vọng về khả năng Fed cắt giảm lãi suất. Ngược lại, nếu lạm phát bất ngờ tăng trở lại, môi trường lãi suất cao có thể kéo dài hơn, thậm chí làm gia tăng khả năng Fed nâng lãi suất ngay trong tháng này.

Cảnh báo rủi ro: Các quan điểm, phân tích, nghiên cứu, mức giá và dữ liệu nêu trên chỉ nhằm mục đích bình luận thị trường chung và không đại diện cho quan điểm chính thức của nền tảng. Mọi quyết định giao dịch đều do người đọc tự chịu trách nhiệm và rủi ro. Nhà đầu tư cần thận trọng khi giao dịch.