Lưu lượng qua eo biển Hormuz lao dốc, Iran tuyên bố phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược

【Hình 1: Sơ đồ eo biển Hormuz】

Theo các nguồn tin từ Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện đã giảm xuống gần như bằng 0. Iran tuyên bố mọi nỗ lực vượt qua tuyến hàng hải này sẽ bị đáp trả bằng biện pháp quân sự. Tehran cũng nhấn mạnh eo biển sẽ tiếp tục bị đóng cửa nếu Mỹ vẫn duy trì các hành động mà Iran cho là "thù địch và khiêu khích".

Cùng thời điểm, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia, khiến tuyến xuất khẩu qua Biển Đỏ của nước này chịu thêm áp lực. Tại Kuwait, một cơ sở phát điện kiêm khử mặn nước biển đã bị tấn công, trong khi khoảng 10.000 người dân tại Iran rơi vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt sau khi một nhà máy nước ngọt bị phá hủy. Căng thẳng leo thang đồng thời đe dọa chuỗi cung ứng năng lượng và nguồn nước tại Trung Đông, làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong nhiều đêm liên tiếp, quân đội Mỹ tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, khiến IRGC chính thức tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy chỉ còn rất ít tàu thương mại đi qua khu vực trong vòng 24 giờ qua, với lưu lượng vận tải thương mại sụt giảm hơn 80%. Iran cảnh báo sẽ có phản ứng mạnh mẽ hơn nếu các cuộc tấn công của Mỹ tiếp diễn. Trong khi đó, cựu Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ tiếp tục bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển và đang cân nhắc áp dụng phí đối với các tàu vận tải đi qua khu vực này.

Hiệu ứng lan tỏa của xung đột ngày càng rõ nét khi cơ sở hạ tầng năng lượng tại Kuwait bị hư hại và nhiều tiếng nổ được ghi nhận tại các thành phố cảng phía nam Iran. Với vai trò là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu, bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển Hormuz đều làm gia tăng đáng kể nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng thế giới.

Giá dầu biến động mạnh khi thị trường liên tục điều chỉnh kỳ vọng giữa rủi ro địa chính trị và triển vọng đạt được lệnh ngừng bắn. Giá dầu Brent và WTI từng tăng mạnh sau thông tin phong tỏa eo biển, trước khi thu hẹp đà tăng nhờ kỳ vọng nguồn cung sẽ sớm được khôi phục. Dù giá dầu đã điều chỉnh giảm một phần, thị trường vẫn phải đối mặt với sự đan xen giữa lo ngại dư cung và mức bù rủi ro địa chính trị, khiến biến động giá tiếp tục ở mức cao.

【Hình 2: Biểu đồ giá dầu WTI】

Các thành viên chủ chốt của OPEC+ đã nhất trí tiếp tục nâng hạn ngạch sản lượng, trong khi Saudi Arabia và một số quốc gia khác đang từng bước khôi phục hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, lưu lượng thực tế qua eo biển Hormuz vẫn là yếu tố quyết định đối với nguồn cung dầu toàn cầu. Các chuyên gia phân tích cho rằng thị trường hiện phải đối mặt với hai lực tác động trái chiều: nguồn cung gia tăng trong ngắn hạn và rủi ro địa chính trị kéo dài trong dài hạn. Do đó, xu hướng giá dầu sẽ phụ thuộc lớn vào những diễn biến ngoại giao và quân sự trong thời gian tới.

Việc xung đột Mỹ - Iran tiếp tục leo thang cùng với quyết định phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến rủi ro đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của thị trường. Lập trường cứng rắn của Iran cùng phản ứng quân sự từ phía Mỹ cho thấy việc thực thi các thỏa thuận tạm thời đang gặp nhiều trở ngại. Đồng thời, các hoạt động quân sự của Israel tại Lebanon và các khu vực lân cận càng làm tình hình khu vực thêm phức tạp.

Trong ngắn hạn, biến động giá dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục chi phối tâm lý của các thị trường tài chính toàn cầu, trong khi chi phí năng lượng tăng cao có thể tạo thêm áp lực lên lạm phát. Về trung và dài hạn, chỉ khi các bên quay trở lại bàn đàm phán, đạt được một thỏa thuận ngừng bắn có tính thực thi và bảo đảm hoạt động lưu thông ổn định qua eo biển Hormuz, thị trường năng lượng Trung Đông mới có thể thực sự ổn định trở lại. Ở thời điểm hiện tại, rủi ro địa chính trị vẫn là một trong những yếu tố bất định lớn nhất đối với kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu, đòi hỏi nhà đầu tư phải theo dõi sát các diễn biến tiếp theo.

Cảnh báo rủi ro: Những quan điểm, phân tích, nghiên cứu, mức giá hoặc các thông tin khác được đề cập ở trên chỉ nhằm mục đích bình luận chung về thị trường và không đại diện cho lập trường của nền tảng. Nhà đầu tư cần tự đánh giá và chịu mọi rủi ro phát sinh từ các quyết định đầu tư của mình. Vui lòng giao dịch một cách thận trọng.