Nhiệm kỳ Tổng thống của Trump đang vỡ vụn từng ngày

Trong vòng chưa đầy hai tháng kể từ khi phát động cuộc chiến tại Iran mà không thông báo trước, chính quyền Trump đang đối mặt với một làn sóng áp lực chưa từng có, từ nội bộ nội các đến đường phố, từ các con số kinh tế đến những cảnh báo vi phạm luật pháp quốc tế. Không còn là những dự báo mang tính lý thuyết nữa, những gì đang diễn ra tại Washington là bức tranh của một chính quyền đang mất dần sự kiểm soát trên nhiều mặt trận cùng một lúc.

Một cuộc chiến được tuyên bố là thắng lợi nhưng thực tế nói khác

Ngày 28 tháng 2 năm 2026, Tổng thống Donald Trump bất ngờ phát động chiến dịch quân sự chống Iran mà không hề báo trước cho người dân Mỹ lẫn cộng đồng quốc tế. Sau hơn 5 tuần không kích, ông tuyên bố trên truyền hình rằng năng lực quân sự của Iran gần như bị xóa sổ hoàn toàn: “Hải quân của họ đã biến mất, không quân đã biến mất, tên lửa gần như không còn hoặc đã bị phá hủy.”

Thế nhưng, một báo cáo độc quyền từ CNN dựa trên nguồn tin tình báo Mỹ đã vẽ ra một bức tranh hoàn toàn khác. Theo đó, sau hơn 5 tuần bị Mỹ và Israel oanh tạc, Iran vẫn còn nguyên vẹn khoảng 50% bệ phóng tên lửa cùng hàng nghìn máy bay không người lái tấn công một chiều. Một số trong số này bị vùi lấp bởi các cuộc không kích và có thể chưa thể sử dụng được ngay, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chúng đã bị tiêu diệt.

Bộ Quốc phòng Mỹ bác bỏ các thông tin này, với người phát ngôn Sean Parnell khẳng định quân đội Mỹ đang “vượt tiến độ” trong việc hoàn thành các mục tiêu quân sự. Trong khi đó, tình báo Israel lại ước tính kho tên lửa Iran chỉ còn khoảng 20 đến 25% so với ban đầu, chưa tính các bệ phóng không thể tiếp cận được.

Khoảng cách giữa tuyên bố chính thức và thực địa là đủ lớn để một quan chức Mỹ có thẩm quyền tiếp cận thông tin tình báo phải thốt lên thẳng thắn: “Chúng ta có thể tiếp tục tấn công họ, điều đó tôi không nghi ngờ, nhưng nếu ai đó nghĩ rằng cuộc chiến này có thể kết thúc trong hai tuần thì người đó thực sự không hiểu gì cả.”

Chính trong bối cảnh đó, ngày 4 tháng 4, một máy bay chiến đấu F-15 của Mỹ bị Iran bắn hạ trên vùng trời miền nam Iran. Đây là lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến bùng phát, một phi cơ Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Chính quyền Trump từ chối bình luận công khai. Truyền thông nhà nước Iran không chỉ loan tin chiến thắng mà còn kêu gọi dân chúng truy tìm và bắt sống phi công nếu người này thoát ra ngoài, với lời hứa trao “phần thưởng quý giá” cho ai giao nộp phi công còn sống.

Đe dọa tấn công nhà máy điện dân sự và lằn ranh đỏ của luật pháp quốc tế

Diễn biến gây chấn động nhất trong tuần qua đến từ chính mạng xã hội của Tổng thống Trump. Vào buổi sáng Chủ Nhật Phục Sinh, ngày được Thiên Chúa giáo coi là linh thiêng nhất trong năm, ông đăng lên Truth Social một dòng chữ đầy thách thức: “Thứ Ba sẽ là Ngày Nhà Máy Điện và Ngày Cầu Cống tại Iran. Sẽ không có gì giống như thế này nữa! Mở Eo biển đó ra, những tên điên khùng, không thì các người sẽ sống trong địa ngục. Hãy chờ đấy! Cảm ơn Thánh Allah. Tổng thống Donald J. Trump.”

Bên cạnh ngôn ngữ thô tục, câu cuối cùng của đoạn đăng tải đó là điều thu hút sự chú ý đặc biệt của các nhà quan sát từ thế giới Hồi giáo, vì nó mang hàm ý giễu cợt thô thiển đối với tín ngưỡng của hàng tỷ người.

Trên thực tế, đây không phải lần đầu Trump đe dọa đánh vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran. Trước đó, trong đêm thứ Năm Tuần Thánh, Maundy Thursday, ông đã có bài phát biểu tại Bữa sáng Cầu nguyện Quốc gia mà nhiều nhà quan sát mô tả là một màn trình diễn bẽ mặt, đầy ắp những thuyết âm mưu, những lời ca thán tự thương và những câu đùa vô vị nhắm vào các đối thủ chính trị, tất cả diễn ra vào một trong những ngày trang nghiêm nhất của lịch Thiên Chúa giáo.

Luật pháp quốc tế nhìn nhận rất rõ ràng về hành vi tấn công các cơ sở không thể thiếu cho sự sống còn của người dân thường. Công ước Geneva nghiêm cấm việc tấn công vào các mục tiêu “không thể thiếu cho sự sống còn của cư dân dân sự” và cấm gây ra tổn thất dân thường quá mức so với lợi thế quân sự thu được.

Tấn công nhà máy điện đồng nghĩa với cắt điện bệnh viện, hệ thống lọc nước và toàn bộ cơ sở hạ tầng thiết yếu của người dân thường. Amnesty International đã lên án đe dọa này là “đáng ghê tởm”, còn Tổ chức Ân xá Quốc tế cảnh báo rằng người dân Iran sẽ là những người đầu tiên phải chịu đựng hậu quả nếu điều đó xảy ra.

Trước đó vào ngày 3 tháng 4, quân đội Mỹ đã thực hiện một cuộc không kích kép vào một cây cầu cao tốc gần thành phố Karaj, phía tây Tehran. Theo thông tin từ New York Times, hai cuộc tấn công được thực hiện cách nhau khoảng một tiếng, trong đó cuộc tấn công thứ hai diễn ra trong khi lực lượng cứu hộ đang hỗ trợ những người bị thương từ cuộc tấn công đầu tiên. Lực lượng cứu hộ được coi là thường dân được bảo hộ theo luật chiến tranh quốc tế.

Một cựu luật sư Bộ Ngoại giao Mỹ đánh giá rằng chiếc cầu này “dường như bị nhắm mục tiêu không phải vì lợi thế quân sự mà nhằm gây áp lực lên Tehran.” Đây là định nghĩa cổ điển của một hành vi vi phạm luật pháp quốc tế.

Eo biển Hormuz và cú sốc năng lượng toàn cầu

Hệ quả trực tiếp và có tác động rộng nhất của cuộc chiến đến nay là việc Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, đã bị Iran phong tỏa thực tế kể từ ngày 28 tháng 2. Qua eo biển này, khoảng 20 đến 21% tổng lượng dầu mỏ giao dịch toàn cầu được vận chuyển mỗi ngày.

Khi tuyến đường huyết mạch này tắc nghẽn, giá xăng tại Mỹ leo thang nhanh chóng, điều mà chính ông Trump từng hứa hẹn sẽ hạ xuống ngay khi nhậm chức. Đây là một trong những nghịch lý đau đớn nhất của nhiệm kỳ này: chính cuộc chiến mà ông phát động đã đẩy giá nhiên liệu lên cao, và người dân Mỹ là những người trực tiếp trả giá.

Iran không chỉ dừng lại ở Hormuz, một cố vấn cấp cao của tân Lãnh tụ Tối cao Iran đã cảnh báo rằng Tehran có thể phong tỏa thêm Eo biển Bab al-Mandab nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, nơi khoảng 22% lượng container vận chuyển toàn cầu hàng năm đi qua kênh đào Suez.

Giáo sư Thomas Juneau tại Đại học Ottawa, chuyên gia về chính trị Trung Đông, nhận định với TIME rằng nếu điều này xảy ra, tác động đối với kinh tế toàn cầu sẽ “lớn hơn đáng kể” so với những gì đang diễn ra.

Cuộc chiến năng lượng tầm thấp trên thực tế đã bắt đầu. Israel không kích một nhà máy hóa dầu lớn tại thành phố Mahshahr của Iran vào ngày 4 tháng 4, một cơ sở cung cấp điện cho khoảng 500.000 người dân tỉnh Khuzestan. Iran đáp trả bằng cách tấn công các nhà máy điện và hóa dầu tại Kuwait, cùng với một kho chứa dầu của Bahrain.

Nội các lung lay và những cuộc sa thải dồn dập

Song song với những bất ổn ở chiến trường, chính quyền Trump cũng đang chứng kiến một làn sóng thay thế nhân sự chưa từng có. Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi bị sa thải đột ngột vào ngày 3 tháng 4, được thay thế tạm quyền bởi Todd Blanche, cựu luật sư cá nhân của chính Trump.

Các nguồn tin từ New York Times và NBC News tiết lộ rằng ông Trump bất mãn với Bondi chủ yếu vì hai lý do: bà không đủ sức ép để truy tố các đối thủ chính trị của ông, bao gồm các cựu quan chức FBI và một số chính trị gia đảng Dân chủ, và bà xử lý vụ hồ sơ Jeffrey Epstein theo cách khiến ông không hài lòng. Dù Bộ Tư pháp dưới thời Bondi đã khởi tố một số đối thủ của Trump, phần lớn các vụ án sau đó bị tòa án bác bỏ vì lý do thủ tục.

Hồ sơ Epstein là một vết thương không lành của chính quyền Trump. Bộ Tư pháp đã công bố khoảng 3,5 triệu trang tài liệu liên quan đến vụ án Epstein, nhưng theo chính các bản ghi nhớ nội bộ, tổng số tài liệu xác định có liên quan vượt quá 6 triệu trang, tức là chưa đến 60% tài liệu đã được công khai. Điều này vi phạm Đạo luật Minh bạch Hồ sơ Epstein mà Trump đã ký thành luật vào tháng 11 năm ngoái. Một số nghị sĩ từ chính đảng Cộng hòa cũng công khai phê bình người kế nhiệm Blanche về sự gian dối này.

Bondi không phải là cái tên duy nhất ra đi. Trước đó, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem cũng bị sa thải sau một loạt phiên điều trần quốc hội thảm họa, mà bối cảnh trực tiếp là vụ ICE bắn chết hai công dân Mỹ tại Minneapolis.

Theo Politico, Trump hiện đang xem xét khả năng thay thế Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer, cả hai được mô tả là đang “ngồi trên ghế nóng.” Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard cũng bị đưa vào tầm ngắm sau khi bảo vệ một cựu cấp phó không đồng quan điểm với Trump về cuộc chiến Iran.

Không chỉ dừng lại ở cấp dân sự, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào ngày 3 tháng 4 đã yêu cầu Tướng Randy George, Tham mưu trưởng Lục quân, nghỉ hưu sớm giữa lúc cuộc chiến đang diễn ra. George là vị tướng mới nhất trong số hơn một chục sĩ quan cấp cao bị sa thải từ khi Hegseth nắm quyền.

Đáng chú ý hơn, NBC News dẫn lời chín quan chức quân sự cho biết Hegseth đang cố tình chặn hoặc trì hoãn thăng cấp cho hơn một chục sĩ quan là phụ nữ và người da đen trong cả bốn nhánh quân chủng, lý do được nêu ra là vì họ “liên quan đến các chương trình DEI” hoặc từng ủng hộ chính sách đeo khẩu trang trong đại dịch.

Một quan chức quân sự Mỹ bình luận thẳng thắn: “Không có quân chủng nào thoát khỏi mức độ can thiệp này của Hegseth.” Trong bối cảnh đang có chiến tranh, việc không bổ nhiệm các chỉ huy mới vào những vị trí then chốt có thể gây ra những nguy hiểm thực sự cho năng lực tác chiến.

Kinh tế rạn nứt và những tín hiệu cảnh báo bị bịt miệng

Phía sau những tuyên bố hào hứng về một “nền kinh tế gầm thét” vào đầu năm 2026, các con số thực tế kể một câu chuyện khác.

Bộ Thống kê Lao động Mỹ vào đầu tháng 4 điều chỉnh lại số liệu tháng 2, cho thấy thị trường lao động tháng đó thực sự mất 133.000 việc làm, tệ hơn nhiều so với con số 92.000 công bố ban đầu và là mức mất việc lớn nhất kể từ tháng 12 năm 2020, đỉnh điểm của đại dịch COVID-19. Tháng 3 có phần phục hồi với 178.000 việc làm mới được tạo ra, nhưng các chuyên gia không vội vã ăn mừng.

Bà Heather Long, kinh tế trưởng của Navy Federal Credit Union, bình luận với CNBC: “Tháng 3 có phần khởi sắc, nhưng nhìn lại cả năm thì thị trường lao động rất khắc nghiệt, gần như không có việc làm mới nào kể từ tháng 4 năm ngoái. Dữ liệu tháng 3 sẽ khiến Cục Dự trữ Liên bang giữ nguyên lãi suất nhưng chưa ai dám tuyên bố chiến thắng cả. Mùa xuân sắp tới sẽ là giai đoạn khó khăn cho người tìm việc.”

Goldman Sachs vào giữa tháng 3 đã nâng xác suất suy thoái trong 12 tháng tới lên 25%, và sau đó tiếp tục nâng lên 30% vào cuối tháng, cắt giảm dự báo tăng trưởng GDP xuống 2,1%, với lý do giá dầu tăng vọt và lạm phát dai dẳng từ cuộc chiến Iran. Moody's Analytics thậm chí đẩy xác suất suy thoái lên gần 49%, với kinh tế trưởng Mark Zandi cảnh báo rủi ro là “thực sự đáng lo ngại và đang tiếp tục leo thang.” EY-Parthenon ước tính 40% khả năng xảy ra suy thoái, và nhấn mạnh rằng con số này có thể “tăng nhanh” nếu cuộc chiến kéo dài hoặc lan rộng, kéo theo lạm phát có thể chạm 5%.

Theo The Atlantic, ngay cả trước khi khủng hoảng dầu mỏ bùng phát, kinh tế Mỹ đã cho thấy những dấu hiệu đáng lo ngại: tăng trưởng GDP quý 4 năm 2025 chỉ đạt 0,7%, giảm mạnh so với mức 4,4% của quý 3, trong khi báo cáo lạm phát vào đầu năm 2026 là mức tệ nhất trong hai năm. Đây là nền kinh tế mà Trump tiếp nhận trước khi châm ngòi cuộc chiến tại Vùng Vịnh.

Giá thịt bò tại Mỹ đang ở mức cao kỷ lục mọi thời đại, phần lớn do đàn gia súc đang ở mức thấp nhất trong 75 năm vì hạn hán và các yếu tố nông nghiệp, không liên quan trực tiếp đến chính sách của Trump. Tuy nhiên, đây chính xác là minh chứng cho điều mà nhiều chuyên gia kinh tế đã chỉ ra từ lâu: không một tổng thống nào có thể kiểm soát tất cả các yếu tố đầu vào của giá cả, dù họ có hứa hẹn điều gì trong chiến dịch tranh cử.

Điều đáng lo ngại hơn cả là thay vì để các cơ quan giám sát độc lập theo dõi và cảnh báo về những rủi ro này, chính quyền Trump đang tích cực vô hiệu hóa chính các cơ chế cảnh báo sớm đó.

Văn phòng Nghiên cứu Tài chính (OFR), cơ quan chuyên theo dõi rủi ro trong hệ thống tài chính bóng tối bao gồm quỹ phòng hộ, tín dụng tư nhân và thị trường repo, đang bị cắt giảm nhân sự từ 196 người xuống còn dưới 100 người, theo kế hoạch sẽ tiếp tục cắt 64% số còn lại. Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB), cơ quan bảo vệ người dân trước các hành vi lừa đảo tài chính, từ hơn 1.750 nhân viên đầu nhiệm kỳ nay chỉ còn dự kiến 556 người.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren cảnh báo: “Trong khi rủi ro đang nảy sinh trong hệ thống tài chính và các vết nứt trong thị trường tín dụng đang lan rộng, chính quyền Trump đang triệt tiêu văn phòng được thiết kế để đánh giá những rủi ro đó, như một món quà biếu xén cho Wall Street. Đây là bước đi mới nhất của tổng thống nhằm làm suy yếu sự ổn định tài chính và dọn đường cho một cuộc khủng hoảng tiếp theo.”

Đáng chú ý, cả OFR lẫn CFPB đều không được tài trợ từ ngân sách thuế của người dân, mà từ các khoản đánh giá trên ngân hàng và Cục Dự trữ Liên bang. Việc giải tán chúng không tiết kiệm được một đồng thuế nào, nhưng lại xóa đi những chiếc đồng hồ đo rủi ro mà Phố Wall không muốn ai nhìn vào.

Ngân sách 1.500 tỷ đô la cho quốc phòng và những gì bị hy sinh

Trong tuần đầu tháng 4, Nhà Trắng chính thức trình lên Quốc hội đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027 với con số gây sốc: 1.500 tỷ đô la cho chi tiêu quốc phòng, tăng hơn 40% so với năm tài khóa hiện tại và là mức ngân sách quân sự lớn nhất trong lịch sử hiện đại của nước Mỹ.

Để so sánh, toàn bộ GDP của Việt Nam chúng ta năm 2024 vào khoảng 430 tỷ đô la, tức là ngân sách quốc phòng Trump đề xuất lớn gần gấp 3,5 lần toàn bộ quy mô nền kinh tế Việt Nam.

Để bù đắp cho khoản chi tiêu khổng lồ đó, đề xuất ngân sách cắt giảm ít nhất 73 tỷ đô la từ các chương trình xã hội, bao gồm trợ cấp nhà ở, xóa đói giảm nghèo và các quỹ hỗ trợ người dân vùng khó khăn.

Viện Y tế Quốc gia (NIH), cơ quan nghiên cứu y tế hàng đầu của Mỹ với 174 nhà khoa học từng đoạt giải Nobel, bị đề xuất cắt thêm 5 tỷ đô la. Chính quyền cáo buộc NIH “lãng phí tiền ngân sách, cung cấp thông tin sai lệch và thúc đẩy các hệ tư tưởng nguy hiểm,” một trong những ví dụ họ dẫn ra là các nghiên cứu về sức khỏe của người chuyển giới.

Bản thân Nhà Trắng từng tiết lộ rằng Trump nói với những người ủng hộ tại một bữa trưa riêng tư: “Chúng ta không thể lo được cho cả nhà trẻ, Medicaid, Medicare, tất cả những thứ cá nhân đó.” Câu nói này được đặt bên cạnh một khoản chi 1.500 tỷ đô la cho quân đội trong khi hàng triệu người Mỹ đang vật lộn với giá thuê nhà, nợ sinh viên và chi phí y tế leo thang.

8 triệu người xuống đường và tỷ lệ ủng hộ chạm đáy kỷ lục

Ngày 28 tháng 3 năm 2026 đi vào lịch sử như ngày biểu tình lớn nhất trong một ngày tại Mỹ, theo ghi nhận của các nhà tổ chức. Hơn 8 triệu người Mỹ đã xuống đường tham gia các sự kiện “No Kings”, diễn ra tại hơn 3.300 địa điểm khắp nước và một số quốc gia khác. Đây là đợt biểu tình thứ ba trong chuỗi sự kiện kể từ tháng 6 năm 2025, trong đó đợt tháng 10 thu hút 7 triệu người và đợt này vượt qua mốc đó.

Điều khiến làn sóng phản đối này khác biệt với các cuộc biểu tình truyền thống là gần 40% sự kiện diễn ra ngoài các thành phố lớn, tức là ngay tại các cộng đồng nhỏ vốn từng là căn cứ địa của Trump. Reuters ghi nhận sự tăng trưởng này là gần 40% so với đợt đầu tiên khi xét đến các cộng đồng nhỏ, cho thấy sự bất mãn đang lan sâu hơn vào những vùng đất mà trước đây từng trung thành với ông một cách vô điều kiện.

Những con số thăm dò dư luận phản ánh sức nặng của làn sóng đó. Theo khảo sát của YouGov và The Economist được công bố đầu tháng 4, chỉ 30% người Mỹ ủng hộ cách Trump xử lý cuộc xung đột tại Iran, với mức tín nhiệm ròng là âm 30 điểm, giảm 11 điểm chỉ trong một tuần. Tỷ lệ tín nhiệm chung của Trump với tư cách Tổng thống chỉ còn 35%, tín nhiệm ròng âm 23, mức thấp nhất trong toàn bộ hai nhiệm kỳ của ông.

Khảo sát của CNN thực hiện trước bài phát biểu ngày 2 tháng 4 cho thấy 66% người được hỏi ở mức “không tán thành” hoặc “phản đối mạnh” đối với quyết định can thiệp quân sự vào Iran. Chỉ một phần ba người Mỹ tin rằng Trump có một kế hoạch rõ ràng cho cuộc chiến này.

Thăm dò của Quinnipiac xác nhận thêm: 53% cử tri phản đối hành động quân sự, và 74% phản đối việc đưa bộ binh vào Iran, một con số đặc biệt đáng chú ý vì nó bao gồm cả 52% cử tri Cộng hòa nói không với bộ binh.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần đặt trong bối cảnh này là việc căn cứ ủng hộ truyền thống của Trump vẫn chưa tan rã hoàn toàn. Quinnipiac ghi nhận 86% người Cộng hòa vẫn ủng hộ hành động quân sự tại Iran và 80% tán thành cách Trump xử lý tình huống.

Đây chính là cái mà các nhà phân tích gọi là “cấu trúc chống đỡ” của chính quyền này: một cử tri nòng cốt không lay chuyển, hệ thống truyền thông cánh hữu vẫn đang ca ngợi mọi quyết định, và đa số nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội vẫn tiếp tục ủng hộ.

Nhưng ngay cả trong Nhà Trắng, những tín hiệu thực địa đã buộc một số người phải lên tiếng.

Theo TIME, Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, ba tuần sau khi chiến tranh nổ ra, đã tổ chức một cuộc họp khẩn với các cố vấn thân cận của Trump để truyền đạt thông điệp rằng Tổng thống cần được nghe sự thật, không phải những bản tổng hợp video chiến thắng hàng ngày. Wiles lo ngại rằng Trump không nhận thức được mức độ bất mãn của người dân và nguy cơ đối với đảng Cộng hòa trước mùa bầu cử giữa kỳ tháng 11.

Góc nhìn từ thị trường tài chính và những hệ lụy với nhà đầu tư

Đối với các nhà đầu tư và những ai theo dõi thị trường tài chính, bức tranh chính trị và kinh tế tại Mỹ hiện nay là một yếu tố rủi ro cần được định lượng và theo dõi sát sao.

Sự bất ổn địa chính trị tại Vùng Vịnh, nguy cơ leo thang thêm ở Eo biển Bab al-Mandab, và xác suất suy thoái đang leo thang đều là những biến số có thể tác động trực tiếp đến giá hàng hóa, đến đồng đô la Mỹ và đến quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang.

Thực tế, ngay cả trước khi căng thẳng tại Iran leo thang, thị trường lao động Mỹ đã ghi nhận năm tăng trưởng việc làm tệ nhất kể từ năm 2003 không tính thời kỳ suy thoái, theo PBS NewsHour. Việc chính quyền Trump đồng thời tháo dỡ những “cảm biến rủi ro” quan trọng như OFR và CFPB, trong khi áp lực từ cuộc chiến Iran và chính sách tài khóa mở rộng cùng lúc đè lên nền kinh tế, là một tổ hợp mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng cần tính đến trong chiến lược quản trị danh mục.

Những diễn biến này cũng nhắc nhở rằng, trong thế giới tài chính, tính minh bạch thông tin và sự độc lập của các cơ quan giám sát là những thứ không thể định giá bằng tiền cho đến khi chúng biến mất và khủng hoảng nổ ra.

Ai cũng nhớ năm 2008 khi hệ thống cho vay dưới chuẩn sụp đổ dây chuyền ra sao, và lý do chính là vì không ai nhìn thấy rủi ro đang tích lũy hoặc chủ động không muốn nhìn thấy.

Khi thực tế bắt đầu vượt qua diễn ngôn

Những gì đang diễn ra tại Washington trong những tuần đầu tháng 4 năm 2026 không chỉ là một chuỗi sự cố chính trị riêng lẻ.

Đó là sự hội tụ của nhiều áp lực tích lũy qua nhiều tháng: một cuộc chiến kéo dài và tốn kém hơn dự tính, một nền kinh tế đang mất đà trước nguy cơ suy thoái, một nội các liên tục bị tái cơ cấu vì không đủ trung thành, một bộ máy pháp lý đang bị tháo dỡ các cơ chế bảo vệ người dân, và một làn sóng phản đối dân sự ngày càng mở rộng vào cả những vùng đất từng là căn cứ địa vững chắc nhất.

Lịch sử cho thấy các chính quyền có thể đứng vững lâu hơn dự đoán khi hệ thống chống đỡ vẫn còn đủ kiên cố. Nhưng lịch sử cũng cho thấy rằng không có cấu trúc nào đứng mãi trước áp lực cộng dồn đủ lớn, và những con số thăm dò, những cuộc biểu tình kỷ lục, những dự báo suy thoái ngày càng bi quan đang vẽ ra một quỹ đạo khó có thể đảo ngược chỉ bằng những tuyên bố chiến thắng trên mạng xã hội.

Điều mà các nhà quan sát thực sự lo ngại không phải là đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng đã đến, mà là những gì có thể xảy ra tiếp theo khi một chính quyền cảm thấy bị dồn vào góc tường mà không còn lối thoát nào khác ngoài việc leo thang thêm.

Nguồn tham khảo

1. “U.S. Intel Reports Debunk Trump's Favorite Talking Point on Iran” — The New Republic, ngày 3/4/2026.
2. “Trump Again Threatens to Bomb Iran's Power Plants if Strait of Hormuz Isn't Reopened” — TIME, ngày 5/4/2026.
3. “'What is he doing?': New threats emerge for Trump's economy as war drags on” — Politico, ngày 19/3/2026.
4. “Pam Bondi's Firing Is a Sign of Trump's Increasing Weakness” — The New Republic, ngày 2/4/2026.
5. “Trump Suggests Decimating NIH to Give Military Even More Money” — The New Republic, ngày 3/4/2026.
6. “Goldman just raised recession odds to 25%. Here's what Trump's war economy is doing to jobs” — Fortune, ngày 12/3/2026.
7. “Is the U.S. Nearing A Recession? Here's What Analysts Say” — Forbes, ngày 25/3/2026.
8. “Trump Is Kicking the Economy While It's Down” — The Atlantic, tháng 3/2026.
9. “Trump Is Silencing Government Warning Signals of an Economic Crash” — The New Republic, ngày 3/4/2026.
10. “Third No Kings protest draws 8 million worldwide to push back on Trump administration” — The Guardian, ngày 28/3/2026.
11. “Anti-Trump rallies hit thousands of US cities for 'No Kings' protest” — Reuters, ngày 28/3/2026.
12. “Donald Trump's Support Evaporates Among Traditional Republicans” — Newsweek, tháng 4/2026.
13. “What Americans thought about Trump's Iran strategy before his Wednesday address” — CNN Politics, ngày 1/4/2026.
14. “U.S. Military Action Against Iran: Over Half Of Voters Oppose It” — Quinnipiac University National Poll, ngày 9/3/2026.
15. “Trump's 'roaring economy' meets a rough start to 2026 with job losses, rising gas prices and uncertainty” — PBS NewsHour, ngày 9/3/2026.