USD/JPY rình rập mốc 160 giữa lằn ranh can thiệp thị trường

Khi thị trường nín thở theo dõi từng bước đi của cặp tỷ giá USD/JPY, một câu hỏi lớn đang được đặt ra: ranh giới nào cho sự suy yếu của đồng Yên? Khi mọi tín hiệu kỹ thuật và can thiệp bằng lời nói dường như đã trở nên vô hiệu trước áp lực cơ bản từ gánh nặng nợ công, các nhà giao dịch đang phải đối mặt với một bài toán khó.

Ngưỡng cửa lịch sử 160 và tín hiệu bearish đầy nghi ngờ

Thị trường ngoại hối vừa chứng kiến một phiên giao dịch đầy kịch tính khi USD/JPY bất ngờ quay đầu giảm mạnh sau khi tiếp cận ngưỡng 160. Cú sụt giảm trong ngày thứ Hai đã kéo tỷ giá từ mức đỉnh 159,75 trong năm xuống vùng 159,00, chính thức cắt đứt chuỗi tăng kéo dài bốn phiên liên tiếp. Đối với giới phân tích kỹ thuật, đây là một tín hiệu bearish đáng chú ý, đặc biệt khi nó xuất hiện ngay tại ngưỡng kháng cự tâm lý quan trọng 160.

Tuy nhiên, điều khiến giới chuyên gia phải đặt câu hỏi về độ tin cậy của tín hiệu này chính là sự thiếu vắng một chất xúc tác cơ bản rõ ràng. Đà giảm của USD/JPY diễn ra trong bối cảnh đồng bạc xanh suy yếu trên diện rộng, cùng với sự trượt giá của lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ, trong khi không có nhiều thông tin kinh tế mới đủ mạnh để gây ra biến động lớn. Đáng chú ý, giá dầu thô cũng đảo chiều giảm sau những lo ngại về căng thẳng địa chính trị tại eo biển Hormuz, một yếu tố trước đó đã hỗ trợ cho đồng USD nhờ vị thế của Mỹ như một nhà sản xuất năng lượng hàng đầu.

Trong bối cảnh đó, các nhà giao dịch dường như đã tìm thấy một “cái cớ” hoàn hảo để chốt lời sau chuỗi ngày dài tăng điểm: lời cảnh báo từ Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản, bà Satsuki Katayama. Bà khẳng định chính quyền Tokyo đã sẵn sàng thực hiện các “bước đi quyết liệt” để đối phó với những biến động quá mức trên thị trường tiền tệ khi tỷ giá tiến sát mốc 160. Lịch sử can thiệp của Nhật Bản và các đợt “kiểm tra lãi suất” (rate check) trước đây ở ngưỡng này đã khiến lời cảnh báo trở nên có trọng lượng hơn, thúc đẩy làn sóng bán tháo các vị thế mua USD/JPY để phòng ngừa rủi ro.

Liệu một tín hiệu bearish được tạo ra bởi lời nói, thay vì một cú sốc kinh tế thực sự, có đủ sức mạch để thay đổi xu hướng? Câu trả lời, như hầu hết các nhà phân tích đều đồng tình, là chưa chắc chắn. Sự hồi phục nhẹ sau đó và việc tỷ giá vẫn đang neo cao hơn mức 159,00 cho thấy thị trường cần thêm bằng chứng về một sự đảo chiều thực sự trước khi từ bỏ xu hướng tăng dài hạn.

Cuộc chiến can thiệp: Lịch sử lặp lại hay bài học chưa có hồi kết?

Câu chuyện về sự suy yếu của đồng Yên không chỉ dừng lại ở những biến động nhất thời trên thị trường. Nhìn lại lịch sử, những nỗ lực can thiệp của chính phủ Nhật Bản thường chỉ mang lại hiệu quả tạm thời.

Một phân tích mới đây nhấn mạnh rằng các đợt can thiệp trực tiếp của Nhật Bản hầu như không bao giờ thực sự thay đổi được xu hướng dài hạn. Dẫn chứng rõ ràng nhất là đợt can thiệp và “kiểm tra lãi suất” được Cục Dự trữ Liên bang New York (New York Fed) phối hợp thực hiện ngay trước thềm cuộc bầu cử tháng Hai của Nhật Bản. Lúc đó, đồng Yên đã tăng giá nhẹ nhưng chỉ sau hai tháng, nó không những quay lại mức cũ mà còn giảm sâu hơn, xuyên thủng đáy của tháng Bảy 2024.

Tại sao can thiệp không có tác dụng? Nguyên nhân sâu xa nằm ở một vấn đề mang tính cơ cấu: gánh nặng nợ công khổng lồ. Nhật Bản sở hữu tỷ lệ nợ công trên GDP thuộc hàng cao nhất thế giới, với tổng nợ lên tới 240% GDP. Dù nợ ròng thấp hơn, ở mức 130% GDP, con số này vẫn là một thách thức khổng lồ.

Khi một cú sốc tiêu cực xảy ra, như chiến tranh tại Iran khiến giá dầu tăng vọt, thị trường lo ngại rằng điều này sẽ kìm hãm tăng trưởng, làm thâm hụt ngân sách trầm trọng hơn và gây áp lực lên lãi suất.

Với một quốc gia có gánh nặng nợ khổng lồ như Nhật Bản, việc để lãi suất tăng theo tín hiệu thị trường là điều không thể. Đó là lý do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) buộc phải duy trì các biện pháp kiểm soát đường cong lợi suất (YCC), giữ cho lãi suất dài hạn ở mức thấp một cách giả tạo. Hành động này đã chuyển gánh nặng rủi ro tài khóa từ thị trường trái phiếu sang thị trường ngoại hối. Kết quả là đồng Yên trở thành van xả áp lực, liên tục mất giá mỗi khi có biến động tiêu cực.

Sự phối hợp bất lực và bài toán từ giá dầu

Nhận thức được sự mong manh đó, các quan chức Nhật Bản đã nâng cấp các nỗ lực của mình. Trong một loạt phát ngôn có sự phối hợp chặt chẽ về mặt thời gian, Bộ trưởng Katayama và Thống đốc BoJ Kazuo Ueda đã đồng loạt lên tiếng. Bà Katayama nhấn mạnh tính độc lập của BoJ trong việc sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ và bác bỏ những nghi ngờ về việc chính phủ đang theo đuổi chính sách tiền tệ hóa nợ công, vốn có thể dẫn đến lạm phát và lãi suất tăng cao.

Trong khi đó, Thống đốc Ueda lại tập trung vào thị trường trái phiếu, tái khẳng định cam kết sẽ phản ứng linh hoạt nếu lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) tăng đột ngột, đồng thời thừa nhận rằng chi tiêu tài khóa có thể kích thích nền kinh tế nhưng cũng có thể tạo áp lực lên lạm phát.

Sự phối hợp này cho thấy Tokyo đang thực sự lo ngại, đặc biệt là khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã đẩy giá dầu lên cao. Giá dầu tăng là một cú đấm bồi vào Nhật Bản, một quốc gia nhập khẩu năng lượng ròng, khiến thâm hụt thương mại xấu đi và áp lực lạm phát gia tăng, từ đó càng làm suy yếu đồng Yên.

Thị trường đang đặt cược vào điều gì?

Các thông tin và phân tích trong tuần này càng làm rõ hơn bức tranh đầy thách thức với USD/JPY.

Thứ nhất, bức tranh kỹ thuật đang có những dấu hiệu mâu thuẫn. Trong khi một số chuyên gia cho rằng chỉ báo RSI (14) và MACD đang suy yếu cho thấy đà tăng đã chững lại, những người khác lại nhận định xu hướng tạo đáy cao hơn kể từ tháng Hai vẫn còn nguyên vẹn và việc tỷ giá đang ở xa các đường trung bình động quan trọng báo hiệu một cấu trúc thị trường vẫn còn mạnh.

Thứ hai, kỳ vọng vào chính sách tiền tệ đang có sự phân hóa. Thị trường gần như chắc chắn rằng BoJ sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 0,75% trong cuộc họp ngày thứ Năm, trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75%. Tuy nhiên, khoảng cách lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn là một yếu tố hỗ trợ cơ bản cho đồng USD.

Một số ngân hàng lớn như DBS thậm chí còn không loại trừ khả năng BoJ có thể gây bất ngờ với một đợt tăng lãi suất ngay trong tháng Ba, do lo ngại đồng Yên yếu làm trầm trọng thêm lạm phát nhập khẩu. Trong khi đó, các ngân hàng trung ương lớn khác như Fed, ECB, BOE được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng với một ngôn từ cứng rắn hơn.

Thứ ba, thị trường trái phiếu cũng là một điểm đáng chú ý. Một cuộc đấu thầu trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 20 năm trị giá khoảng 800 tỷ yên, tương đương 5,03 tỷ USD, vừa diễn ra. Trước đó, lợi suất trái phiếu 20 năm đã chạm mức cao nhất trong 5 tuần do lo ngại lạm phát và khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ.

Nhu cầu đối với trái phiếu dài hạn của Nhật sẽ là một tín hiệu quan trọng về niềm tin của nhà đầu tư vào khả năng quản lý nợ của chính phủ. Song song với đó, thị trường cũng sẽ theo dõi sát sao cuộc đấu thầu trái phiếu kỳ hạn 20 năm của Mỹ, bởi kết quả này có thể ảnh hưởng đến lợi suất toàn cầu và từ đó tác động đến USD/JPY.

Kết luận

Như vậy, cú giảm điểm của USD/JPY gần mốc 160 giống như một “tiếng chuông cảnh tỉnh” hơn là một hồi chuông báo hiệu sự đảo chiều. Nó phản ánh sự lưỡng lự của thị trường trước vùng giá nhạy cảm, nơi rủi ro can thiệp bằng hành động là hoàn toàn có thật. Tuy nhiên, phần nổi của tảng băng chìm là những cảnh báo bằng lời nói, trong khi phần chìm sâu bên dưới là gánh nặng nợ công và sự bất lực trong chính sách tiền tệ của Nhật Bản.

Giải pháp căn cơ, theo một số chuyên gia, nằm ở việc tái cấu trúc tài khóa. Chính phủ Nhật Bản sở hữu một lượng lớn tài sản tài chính và có thể bán bớt để mua lại nợ công. Một động thái nhỏ theo hướng này có thể tạo ra sự thay đổi lớn trong tâm lý thị trường. Nhưng hiện tại, sự đồng thuận chính trị cho việc này dường như vẫn chưa tồn tại.

Trong ngắn hạn, mọi con mắt sẽ đổ dồn vào cuộc họp của BoJ vào thứ Năm, đặc biệt là cuộc họp báo của Thống đốc Ueda, và diễn biến của giá dầu. Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục giảm và căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, USD/JPY hoàn toàn có thể kiểm tra lại vùng hỗ trợ 158,00-157,65. Nhưng nếu mốc 160 bị phá vỡ một cách thuyết phục, lịch sử cho thấy đồng Yên vẫn còn một chặng đường dài phía trước trước khi tìm thấy một đáy vững chắc thực sự.